حکمت 30 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

حكمت 30 : پرهيز از غفلت زندگي(اخلاقي ، اعتقادي )

وَ قَالَ ع :  الْحَذَرَ الْحَذَرَ فَوَاللَّهِ لَقَدْ سَتَرَ حَتَّى كَأَنَّهُ قَدْ غَفَرَ.

Amirul Momineen peace be upon him ,

  said :   Fear ! Fear ! By Allah  , He has

hidden your sins so much so as though

He has forgiven .

و درود خدا بر او فرمود : هشدار ! هشدار !  بخدا سوگند

چنان پرده پوشي كرده كه پنداري ترابخشيده است.

شعر«سها»

اگرچه حضرت حق ، غافرو خطا پوش است

مباد  آنکه  به غفلت ،  گهي خطا  بكني

  بگیر   دامن  دادار   و ،  نيك  ایمن  باش

حذر حذر  ، كه تو  بر خود  دگر  جفا بكني

 

 

حکمت 31 نهج البلاغه( از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

حكمت 31  ( از ايمان پرسيدند، جواب داد) (اخلاقي ،سياسي )

1-ع عَنِ الْإِيمَانِ-  فَقَالَ الْإِيمَانُ عَلَى أَرْبَـــعِ

دَعَائِمَ، عَلَى الصَّبـرِ وَالْيَقِينِ  وَ الْعـدْلِ وَ الْجِهَادِ

وَ الصَّبْرُ مِنْهَا عَلَى  أَرْبَعِ  شُعَبٍ  ،  عَلَى الشَّوْقِ

وَ الشَّفَقِ2- وَ الـزُّهْدِ وَ التّـَرَقُّبِ  ، فَمَنِ اشْتَاقَ

إِلَى الْجَنَّةِ  سَلَا  عَن الشَّهَوَاتِ،  وَ  مَنْ  أَشْفَقَ

مِنَ النَّارِاجْتَنَبَ الْمُحَرَّمَاتِ،وَمَنْ زَهِدَ فِي الدُّنْيَا

اسْتَهَانَ بِالْمُصِيبَاتِ، وَمتَنِ3- ارْتَقَبَ الْمَـوْتَ

سَارَعَ إِلَى  الْخَيْرَاتِ.

  Amirul  Momineen   (A. S.)   was   ask

about faith when he said :   Faith stands

 on   four  supports  –  on  endurance,

convictio , justice and jehad  (fighting-

in the name of Allah  ). Endurance  again

 has   four  aspects   :  eagerness ,  fear,

abstention( from world) and anticipation

(of   death  . So  whoever  is  eager   for

Paradise will ignore  the   passions   who

ever   fears    Hell   will      refrain    from

prohibited acts,  whoever  abstains  from

the world  takes    hardships   lightly and

whoever   anticipates  death will  hasten

towards   good   deeds.

ودرود خدا بر او، (در جواب سؤال در باره ي ايمان )فرمود:

1-  شناخت پايه‏هاى ايمان:

ايمان بر چهارپايه استواراست  صبر،يقين،عدل

و جهاد. صبرنيزبرچهارپايه قـراردارد : شـوق،

هراس، زهد و انتظار.

آن کس کـه اشتياق بهشت دارد،شهوت هايش کاستى گيرد ،و

 آن کس که ازآتش جهنم  مى‏ترسد،ازحرام دورى مى‏گزيند ،و

 آن کس که در دنيا زهد مى ‏ورزد، مصيبت‏ها راساده پندارد،(و)

آن کس که مرگ راانتظارمى‏کشد درنيکى‏ها شتاب مي نمايد .

شعر« سها»

  شنیده ای که ترا صبر جزء  ایمان  است

و جهل و  بی خردی  میل  لا  ابالی هاست؟

بهشت گر  طلبی ترک میل  نفس ات  کن

که شهد ناب درختان ،  ز بعد  کالی هاست

جهنّم  است سزای حرام خور ،  بشنو

که سوز خشک   دمن رهن خشکسالی هاست

تو زهد ورز و مصیبت به خویش  آسان گیر

که آب خوشمزه در کوزه ی سفالی هاست

از آن به توشه ی  نیکی شتاب  کن ای  دوست

که  زنگ  قافله ی مرگ ،  این  حوالی هاست

وَ الْيَقِينُ   مِنْهَـا  عَلَـي  أَرْبَــعِ  شُعَبٍ ،   عَلَـى

تَبْصِرَةِ الْفِطْنَةِ  و َتَأَوُّلِ الْحِكْمَةِ ،  وَموْعِظَةِ الْعِبْرَةِ

وَ سُنَّةِ الْأَوَّلِين  ،  فَمَنْ4- تَبَصَّرَ فِي الْفِطْنَةِ تَبَيَّنَتْ

لَهُ الْحِكْمَةُ، وَ مَنْ تَبَيَّنَتْ  لَهُ الْحِكْمَةُ عَرَفَ الْعِبْرَةَ،

وَ   5- مَن عَرَفَ الْعِبْرَةَ فَكَأَنَّمَا كَانَ فِي الْأَوَّلِين،

Conviction   also

has four aspects :   prudent    perception ,

intelligent  ,      understanding   ,  drawing

lessons    from     instructive   things   and

following   the   precedents   of   the   past

people.    So   whoever     perceives    with

prudence  ,  wise   knowledge   would    be

manifest to him ,  and  to whomever  wise

knowledge     becomes        manifest     he

appreciates      instructive     objects    and

whoever appreciates instructive    objects

he is just  like the   past   people  .

يقين نيز بر  چهار پايـه استوار است  :  بينش  زيركانه،

دريافت حکيمانه واقعيّت ‏ها،پندگرفتن ازحوادث روزگار،

و پيمـــودن راه  درست   پيشينيان . پس آن کس  کـه

هوشمندانه  به  واقعيّت‏ها بنگـــرد ،  حکمت را  آشکارا

بيند، و آن که حکمت را آشکارا بيند، عبـرت آموزى را

بشناسد، و آن که عبرت آموزى شناسدگويا چنان است

که با گذشتگان مى‏زيسته است.

شعر« سها »

تو گر  به حسن    یقین حکمت    جهان نگری

حوادثش همه  هشدار و حجّت  و  پند است

ببین گذشته ی پیشینیان  و عبرت  گیر

که  ترجمان  بدی ها ، سزاش صد چند است

وَ الْعَدْلُ مِنْهَا عَلَى أَرْبَعِ شُعَبٍ ،عَلَى6-غَائِصِ الْفهْمِ

وَغَوْرِ الْعِلْمِ،  وَ زُهْرَةِالْحُكْمِ وَرَسَاخَةِ الْحِلْمِ، فَمَنْ

فَهِمَ عَلِمَ غَوْرَالْعِلْمِ، وَمنْ عَلِمَ غَوْرَ الْعِلْم صَدَرَعَنْ

شَرَائِعِ الْحُكْمِ، وَ مَنْ حَلُمَ لَمْ 7- يُفَرِّطْفِي أَمْرِهِ وَ

عَاشَ فِي النَّاسِ‌حَمِيداً.

 Justice also  has four aspects :

understanding , deep   knowledge ,  good

  power of  decision  and firm forbearance .

Therefore whoever understands comes  to

acquire   depth of   knowledge ;   whoever

acquires depth of  knowledge drinks from

the spring  of judgement , and     whoever

exercises    forbearance   never    commits

 evil actions in  his     affai   and   leads

   praiseworthy   life   among  the  people .

وعدل نيز بر چهارپايه بر قراراست:

فکـرى ژرف انديش، دانشى عميق و  به حقيقت رسيده،

نيکو داورى  کـردن و استـوار بودن  در شکيبايى ، پس

كسي كه درست انديشد به ژرفاي دانش رسد وآن كس

كه به حقيقتِ دانش دست يابد از چشمه ي زلال شريعت

خــواهد نــوشيد، وکسى کــه  شکيبا  شود  درکارش

زياده روى نکرده با نيکنامى در ميان  مردم  زندگى

خواهدنمود.

شعر« سها»

كسي كه قلّه ي انديشه،اوج خاطر اوست

هميشه در ره  دانش ، دوندگی  دارد

اگر ز  یمن حقيقت ، زلال دين  نوشید

 به  بند بند  تنش ،  طوق  بنـدگي  دارد

وگر  بپاکی و نیکی  ، ميان مردم زيست

 به  روی  دیده ي مخلوق ، زندگی   دارد

وَ الْجِهَادُ

مِنْهَا عَلَى أَرْبَـعِ شُعَبٍ، عَلَى الْأَمْرِ بِالْمَعْرُوفِ

وَ النَّهْيِ عَنِ الْمُنْكَرِ،  وَالصِّـدْقِ فِي الْمَوَاطِنِ

وَ شَنَآنِ8 - الْفَاسِقِينَ، فَمَنْ أَمَرَبِالْمَعْرُوفِ شَدَّ

ظُهُورَ  الْمُؤْمِنِينَ،وَ منَْ َنهَي عَنِ الْمُنكَرِ أَرْغَمَ

أُنُوفَ الْكَافِـِرينَ،وَمَـنْ صَـدَقَ فِي الْمَوَاطِنِ

قَضَى مَا عَلَيْـهِ، و9- مَـنْ شَنِئَ الْفَاسِقِينَ وَ

 غَضِبَ لِلَّهِ غَضِبَ اللَّهُ لَهُ،  وَأَرْضَـاهُ

 يَوْمَ الْقِيَامَـةِ.

Jehad  also  has    four   aspects   :  to  ask

others to do good , to desist   others  from

doing evil , truthfulness on  all  occasions

and detestation of the vicious.So whoever

asks  others to do good provides strength

to the believers ; whoever desists others

from  evil humiliates the unbelievers  ;

 whoever speaks truth on all occasions

discharges all  his obligations   and

whoever   detests the vicious   and

becomes angry   for  the sake of

Allah, then Allah is angry  for

him and would keep   him

pleased  on the  Day

of Judgement.

وجهادنيزبرچهارپايه استواراست:

امـر به معـروف و نهى از منکـر،راستگويى درهـرحال ، ودشمنى

با فاسقان.پس  هرکس به معروف امركند، پشتوانه نيرومند مؤمنان

است،وآن کس کـه اززشتى‏ها نهى نمايد، بينى منافقان را به خاک

مي مالد،وآن کس که در میدان نبرد صادقانه پایداری کند حقّی

را که برگردن او بوده  ادا  خواهـد نمود،وکسى کـه با فاسقان

دشمنى کند وبـراى خدا خشم گيرد، خـدا هم براى او

خشم آوَرَد، و روز قيامت او را خشنود سازد.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              شعر « شعرسها»

كسي که  بذر آگاهي  بكارد

يقين او ، تكيه گاه  مؤمنان است

منافق  را  ا گر  بر  ذلّت  آرد

بدان بر مرگ  زشتي بي  امان است

وگرصد تکهّ گردد در نبردش

زغيرت ، بر جهادش  پاسبان است

هماره ايمن از خشم  الهي ست

هميشه خار  چشم  فاسقان  است

وَ الْكُفر

1 -عَلَى أ َرْبَعِ  دَعَائِمَ، عَلَى التَّعَمُّقِ‏وَ التَّنَازُعِ

وَالـزَّيْغِ وَ الشِّقَاقِ  ، فَمَنْ تَعَمَّقَ لَمْ يُنِبْ إِلَى

الْحَقِّ ، وَ مَنْ كَثُرَ نزَاعُهُ بِالْجَهْلِ  دَامَ  عَمَاهُ

عَنِ الْحقِّ، وَمَنْ زَاغَ11-سَاءَتْ عِنْدَهُ الْحَسَنَة

وَحَسُنَتْ عِنْدَهُ السَّيِّئَةُ،وَسَكِرَسُكْرَالضَّلَالَةِ، وَ

منْ شَاقَّ وَعُرَتْ عَلَيْهِ طُرُقُهُ وَأَعْضَلَ عَلَيْه

أَمْرُهُ، وَضَاقَ12- عَلَيْهِ مَخْرَجُهُ.

Amirul Momineen (A.S.) said :Un-belief

stands on four supports :  hankering   after

whims , mutual quarrelling,deviation from

truth and dissension . So whoever  hankers

after whims does not incline towards right;

whoever   quarrels  much   on  account  of

ignorance remains permanently blind from

right ; whoever deviates   from   truth ,  for

him  good becomes evil and  evil becomes

 good  and   h   remains  intoxicated   with

misguidance ; and   whoever  dissents   his

path     becomes     difficult ,    his   affairs

become complicated and his way of

escape becomes narrow .

 2-  شناخت اقسام کفر و ترديد:

وکفر بر چهارستون پايدار است  : کنجکاوى   دروغين،

ستيزه‏ جويى و جدل، انحراف از حق ، و دشمنى کـردن،

پس آن کس که دنبال توهّم وکنجکاوى دروغين رَود

به حــق نرسد،   وآنکس کــه به ستيزه ‏جويي  و نزاع

پردازد  از ديدن  حق نا بينا شود، و آن کس کـه از راه

حـق منحرف گردد  نيکويى رازشت،وزشتى را نيکويى

پنداشته و سرمست گمراهى‏ها خواهدگشت، وآن کس

که دشمنى ورزد پيمودن راه حق بر او دشواروکارش

سخت، و نجـات او از مشکلات دشوارگردد.

شعر « سها »

كسي که فكر دروغين چراغ   او باشد

به   هيچ   حیله و  روزن  به راه حق نرسد

وگر  ستیزد   و از  راه   ‌،منحرف   گردد

به زشت متّصف و در پنــاه  حق نرسد

وَ الشَّكُّ عَلَى أَرْبَعِ  شُعَبٍ

، عَلَى التَّمَارِي وَالْهَوْلِ وَالتَّــرَدُّدِوَالِاسْتِسْلَامِ

فَمَنْ جَعَلَ الْمِرَاءَ دَيْدَناً13- لَمْ يُصْبِحْ لَيْلُهُ، وَمنْ

هَالَهُ مَا بَيْنَ يَدَيْه نَكَصَ عَلَى عَقِبَيْهِ،وَمَنْ تَرَدَّدَ

فِـي الرَّيْبَ وَطِئَتْهُ سَنَابِكُ الشَّيَاطِين ، وَ مَنِ

اسْتَسْلَمَ لِهَلَكَةِ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ هَلَكَ فِيهِمَا

قال الرضي وبعد هـذا كلام تـركنا ذكره

خوف الإطالة، والخروج  عن الغرض

المقصود في هذا الباب

Doubt   has    also    four aspects :

Unreasonableness  ,fear , wavering

and  undue  submissions to  every  thing .

So he who adopts  unreasonableness  as

his way  for him  there is   no   dawn  after

the night ; he   who  is   afraid  of  what

befalls him has to run on   his   heels  ; he

who wavers  in  doubt  Satans  trample

him  under  their feet  and he  who

submits to the  destruction of  this and

the next world succumbs to it .

و شک چهار بخش دارد:

جدال در گفتار، تـرسيدن، دودل بـودن ، و تسليم

حوادث روزگارشدن.پس آن کس که جدال ونزاع

را عادت خود قراردهدازتاريكي بيرون نخواهدآمد،

وآن كس كه از هر چيزي بترسد  همواره در حال

عقب نشيني است، وآن كس كه درترديد ودودلي

باشد زيـر پـاي شيطان كـوبيده خواهد شد ، و آن

كس كـه تسليم حـوادث گـردد وبه تباهي دنيـا و

آخرت گردن نهد هردو جهان راازكف خواهد داد.

شعر « سها »

ز هر پدیده  چه  ترسی   ، به   دیدنش   بشتاب

که خود طریق  بد  و خوب ، یاد   خواهد    داد

دو دل مباش، در انجام کار نیک ای دل

 که مکر و  حیله ی شیطان ، عناد   خواهد   داد

کسی که  بنده و تسلیم  روزگارشود

سعادت دو جهانش ،  به باد خواهد داد

 

حکمت 32 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

حكمت 32 - ارزش و والايي انجام دهنده ي كارهاي خير   (اخلاقي)

وَ قَالَ ع:فَاعِلُ الْخَيْرِ خَيْرٌ مِنْهُ وَ فَاعِلُ الشَّرِّ شَرٌّ مِنْهُ.

Amirul  Momineen  (A. S.) said : The  doer

of good is better than the good,and the doer

of evil is worse than the evil itself .

و درود خدا بر اوفرمود: نيكوكارازكارنيك بهتروبدكارازكاربد، بدتراست.

شعر « سها »

   سعادت  ار طلبي ، در طريق خوبي  كوش

كه شخص خوب و نكوكار به ز نيكي هاست

بدي ، بد است و از او بد تر ، آدم بد كار

حذر حذر ز بدي ها  ،که راه تاريكي هاست

 

 

 

حکمت 33 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد1)

 

حكمت 33 -اعتدال در بخشش و حسابرسي(اخلاقي ، اجتماعي ، اقتصادي)

وَ قَالَ ع :كُنْ سَمْحاً وَ لَا تَكُنْ مُبَذِّراً، وَ كُنْ مُقَدِّراً وَ لَا تَكُنْ مُقَتِّراً.

Amirul Momineen (A.S.) said: Be generous

but not extravagant; be spendthrift but not

miserly.

 

و درود خدا بر او، فرمود: بخشنده باش امّا زياده روى نکن،

در زندگى حسابگر باش، امّا سخت گير مباش.

شعر« سها »

كسي  به کوچه و  بازار عارفان می خواند

خوش است گر ز گدايان نيمه شب باشي

چنان ببخش و  چنان هم حسابگر در عمر

 كه نه  زياده  رو و  ،نه فزون طلب باشي

 

حکمت 34 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

حكمت 34-راه بي نيازي(اخلاقي )

وَ قَالَ ع: أَشْرَفُ الْغِنَى تَرْكُ الْمُنَى.

Amirul Momineen (A.S.) said:  The

best  riches is abandonment of desires .

و درود خدا بر او فرمود : بهترين بي نيازي ،ترك آرزوهاست .

شعر« سها »        

گرت به ملك جها ن، ميل بي نيازي هست

بیا و مثل " علي " (ع) ترک آرزوها كن

 

 

حکمت 35 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

حكمت 35-ضرورت موقعيت شناسي(اخلاقي ، اجتماعي )

 

وَ قَالَ ع : مََنْ أَسْرَعَ إِلَى النَّاسِ بِمَا يَكْرَهُونَ،

قَالُوا فِيهِ بِمَا لَا يَعْلَمُونَ.

Amirul Momineen (A.S.) said: If someone

is quick in saying about people what they

dislike , they speak about him what

they have no knowledge of .

 

و درود خدا بر او، فرمود:(اگر)کسى درانجام کارى که مردم

خوش ندارند، شتاب کند در باره ي او چيزى خواهند

گفت که از آن اطّلاعى ندارد.

شعر « سها »

تو كه زيبا ترين خلق خدایی

به عزّت كوش و راه رستگاري

اگر خواهي نگويندت ، چناني

مكن در عرف مردم ، زشتكاري

حکمت 36 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

حكمت 36 -آرزوهاي طولاني و بزهكاري( اخلاقي )

وَ قَالَ ع: مَنْ أَطَالَ الْأَمَلَ أَسَاءَ الْعَمَلَ.

Amirul Momineen (A.S.) said:  Who

ever prolongs his desire ruins his

actions .

و درود خدا بر او: فرمود: کسى که آرزوهايش طولانى

است کردارش نيز ناپسند است.

 

شعر « سها»

 كسي كه دامنه ي آرزوش، طولاني ست

 فريب خورده ي کردار نا پسند   شود

حکمت 37 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

حكمت 37 -ضرورت ترك آداب جاهلي( اخلاقي ، سياسي ، تربيتي )

 

وََ  قَالَ ع : وَ قَدْ لَقِيَـهُ عِنْـدَ مَسِيرِهِ إِلَى الشَّامِ دَهَاقِينُ  الْأَنْبَارِ،

فَتَرَجَّلُوا لَهُ وَ اشْتَدُّوا بَيْنَ يَدَيْهِ،فَقَالَ مَا هَذَا الَّذِي صَنَعْتُمُوهُ

فَقَالُوا خُلُقٌ مِنَّا نُعَظِّمُ بِهِ أُمَرَاءَنَا، فَقَالَ وَ اللَّهِ مَا يَنْتَفِعُ   بِهَذَا

أُمَرَاؤُكُـمْ،  وَ إِنَّكُـمْ لَتَشُقُّونَ عَلَى أَنْفُسِكُـمْ فِي دُنْيَاكُمْ،  وَ

تَشْقَوْنَ بِهِ فِي آخِرَتِكُمْ،وَ مَا أَخْسَرَ الْمَشَقَّةَوَرَاءَهَا الْعِقَابُ،

وَ أَرْبَحَ الدَّعَةَ مَعَهَا الْأَمَانُ مِنَ النَّار

 

Once Amirul Momineen (A.S.) was proceeding

towards Syria when the  countrymen   of   Unbar

met him .     Seeing  him  they  began to  walk on

foot and  then ran  in front of him .    He enquired

why  they  were doing  so  and  they replied   that

this  is the  way  we  respect  the  chiefs .Then  he

 said  : By Allah this does not benefit  your chiefs .

You are belabouring  yourself   in this world and

earning  misery  for the  next  world  by  it  .How

harmful   is  the  labour in  whose  wake there  is

punishment and how profitable is the ease with

which there is deliverance from Hell .

                 

و درود خدا بر او، (درسرراه  صفّين که دهقا نان  شهر انبار تا امام

را ديدند پياده شده،وپيشاپيش آن حضرت مى ‏دويدند. فرمود:

چرا چنين مى‏کنيد ؟ گفتند عاد تى ا ست که پادشاهان خود

 را احترام مى‏کرديم فرمود:) به خدا سوگندکه ا ميرانِ شما از

اين کار سودى نبـرد ند ، و شما در د نيـا با آن خـود را بـه

زحمت،و در آخـرت د چـار رنج و محنت مـى‏گرد ا نيد، و

چه زيا نباراست رنجى که عذاب درپي آن ، وچه سود مند!

آسا يشى که با آن، امان از آتش جهنّم باشد.

 

شعر« سها »

 

به پای بوس امیران  ،  به حاجتی    مدوید

که کار زشت شما ، رنج و ننگ و خسران است

رهائی  ار طلبی ، در  پناه  یزدان  رو

  که این پناه  برین ، تکیه گاه خوبان است

 

حکمت 38 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

حكمت 38-ارزش ها و آداب معاشرت با مردم(اخلاقي ، اجتماعي ، تربيتي )

 

وَ قَالَ ع: لِابْنِهِ الْحَسَنِ ع: يَا بُنَيَّ احْفَظْ عَنِّي أَرْبَعاً وَأَرْبَعاً،

لَا يَضُرُّكَ  مَا عَمِلْتَ  مَعَهُنَّ  إِنَّ أَغْنَى الْغِنَى   الْعَقلُ

وَ أَكْبَرَ الْفَقْرِ الْحُمْقُ، وَ أَوْحَشَ الْـوَحْشَةِ الْعُجْبُ  وَ

أكْرَمَ الْحَسَبِ حُسْنُ الْخُلُقِ، يَا بُنَيَّ إِيَّاكَ وَمُصَادَقَةَ

الْأَحْمَقِ،  فَإِنَّهُ يُرِيدُ أَنْ يَنْفَعَكَ فَيَضُرَّكَ، وَ إِيَّاكَ

وَ مُصَادَقَةَ الْبَخِيلِ، فَإِنَّهُ يَقْعُدُ عَنْكَ أَحْوَجَ مَا

تَكُونُ إِلَيْهِ،وَ إِيَّاكَ وَمُصَادَقَةَ الْفَاجِرِ فَإِنَّهُ

 يَبِيعُكَ بِالتَّافِه وَإِيَّاكَ وَمُصَادَقَةَ الْكَذَّابِ،

  فَإِنَّهُ كَالسَّرَابِ يُقَرِّبُ عَلَيْكَ ْ  بَعِيدَ

وَيُبَعِّدُ عَلَيْكَ الْقَرِيبَ.

 

Amirul Momineen (A.S.) said to   his    son

Hassan  :  `  O  ` my    son    learn  four    things

and  ( further ) four things from me  .  Nothing

will  harm   you  if  you   practice    them . That

the  richest  riches  is  intelligence ;  the biggest

destitution    is   foolishness ;     the  most   wild

wildness is vanity and the best achievement  is

courtesy.

`O`  my  son   ,   you   should   avoid     making

friends  with  a fool  because he may intend  to

benefit  you but may harm you   :  you   should

avoid  making  friends  with  a  miser   because

he would run away from you when you would

need    him  most;  you   should  avoid  making

friends with a sinful person because he  would

sell you  for  nought  ;   and you  should  avoid

making friends  with a  liar  because he  is  like

a mirage , making you feel remote things  near

and near things remote.

به  فرزندش  امام حسن  عليه السّلام فرمود   :  پسرم چهار چيز از من

ياد گير (در خوبى‏ها)و چهارچيزبه خاطر بسپار(هشدارها)،

که تا  زماني كه به آنها عمل مى‏کنى زيان نبينى:

الف-  خوبي ها

1-  همانا ارزشمند ترين بى‏نيازى عقل است 2- بزرگ‏ترين

فقــر بى‏خردى است 3-   ترسناک‏ترين تنهايى خودپسندى

4-  و گـــرامى‏ترين ارزش خانوادگى،اخلاق نيکــوست.

ب-  هشدارها

1-  پسرم از دوستى با احمق بپرهيز، چرا که مى‏خواهد به تو

نفعى رسانَد امّا دچـار زيا نت مى‏کند. 2-   از دوستى با بخيل

بپرهيز، زيرا آنچه را کـه سخت به آن نياز دارى از تو دريغ

مى‏دارد 3-   از دوستى با  بدکار بپرهيز، که  با اندک بها يى

تـو را مى‏فروشد. 4-  و ازدوستى با دروغگو بپرهيز،که ا و

به سرابي مي ماند كه دور را نزديک، و نزديک را به تو

دور جلوه مي دهد.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        شعر « سها »

 هر آن  که   عقل  ندارد  بدان که محتاج است    

خوشا سری که در اندیشه ی ره صمدی  است

 نه  هر که  مال ندارد ،  فقیر  باید  گفت                            

که جهل عمده ترین حدّ فقر   و بی خردی است

 بیا  و  در گذر  عمر ، خود    پسند مباش                                 

که خود پسند چه  تنها  به کنج بی مددی است

 به حسن  خلق  به تحکیم خاندانت کوش                        

 که زشتخویی و قهر  از نشانه های ددی  است

* * *

مده عنان خودت را به دست نادانان

که  دوزخی  بتر  از همدمیّ   احمق نیست

* * *

 مبر دو دست  نیازت ، به پیشگاه  بخیل                                      

که  اندکی  نکند  گوش   ،  گفتگویت  را

 به  شخص  و  آدم  بدکار دوستی  زهر است                                       

 به اندکی  بفروشد ،  آبرویت را

* * *

دروغگو  به سرابی نهفته می  ماند

که جلوه های دروغش  بجز  تباهی  نیست

 

حکمت 39 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

حكمت 39- ارزش ها وآداب معاشرت با مردم(اخلاقي، اجتماعي، تربيتي)

 

وَ قَالَ ع: لَا قُرْبَةَ بِالنَّوَافِلِ إِذَا أَضَرَّتْ بِالْفَرَايِض.

 

Amirul    Momineen   (A.S.) said :   Super

numerary   prayers  cannot  bring   about

nearness to Allah if they hamper

obligatory ones .

و درود خدا بر او، فرمود:عمل مستحب ،اگر به واجب زيان

رسانَد.انسان را به  خدا نزديک نمى‏گرداند.

شعر « سها »

 

كسي كه مستحبش  بر زيان واجب هاست

هزار سال ، به يك لحظه قرب حق نرسد

 

 

حکمت 75 نهج البلاغه(از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

حكمت 75 - توجّه به فناپذيري دنيا(اخلاقي )

وَ قَالَ ع :كُلُّ مَعْدُودٍ مُنْقَضٍ وَ كُلُّ مُتَوَقَّعٍ آتٍ.

Amirul Momineen (A.S.) said : every

countable thing is to pass away and

every expected  thing must

come about .

 

و درود خدا بر او، فرمود: هـر چيز که شمردنى است

پايان مى‏پذيرد، و هر چه را که انتظار

مى‏کشيدید، (به آن)خواهید رسيد.

 

شعر «  سها  »

من از عذاب و تب انتظار دلشادم

چه هر چه مي شمري ،مي رسم به پايانش

 

 

حکمت های 40 و 41 نهج البلاغه(از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

حكمت 40 و41- راه شناخت عاقل و احمق( اجتماعي )

 

وَ قَالَ ع: لِسَانُ الْعَاقِلِ وَرَاءَ قَلْبِهِ وَ قَلْبُ الْأَحْمَقِ

وَرَاءَ لِسَانِهِ.

 قال الرضي- و هذا  من المعاني العجيبة الشریفه المراد به

أنّ العاقل يطلق لسانـه-  إلا بعد مشاورة الـروية ومؤامرة

الفكرة،  و الأحمق لا  تسبق حذفات لسانه وفلتات كلامه

-مراجعة فكره ومماخضة  رأيه- فكأن لِسَانُ العَاقِلِ تَابِع

لِقَلبِه، وَكأن قَلبُ الأحمَقِ تَابِعُ للِسَانِه و قد روي عنه (ع)

هذا المعنى بلفظ آخر، و هو قوله.

قَلْبُ الْأَحْمَقِ فِي فِيهِ،وَ لِسَانُ الْعَاقِلِ فِي قَلْبِهِ-

وَمعناهما واحد

Amirul Momineen (A.S.) said :The

tongue of the wise man is behind his

heart and the heart of the fool is

behind his tongue

* * *

 This  very sense  has  been  related

from Amirul Momineen in a different

version as follows :The heart of a fool

is in his mouth while the tongue of the

wise man is in his heart .The  meaning

of both sayings is the same .

 

* *  *         

      

و درود خدا بر او، فرمود :زبان عاقل درپشتِ قلبِ

اوست، وقلبِ احمق درپشتِ زبانش قراردارد

(اين ازسخنان ارزشمندوشگفتى آوراست،که

 

  عاقل زبانش را بدون مشورت و فکروسنجش

رها نمى‏سازد، امّا احمق هـر چه برزبانش آيد

 مى‏گويد بدون فکـرو دقّت، پس زبان عاقل از

قلب او و قلب احمق اززبان او فرمان مى‏گيرد).

 (حکمت 40 به گونه ي ديگرى نيز نقل شده)

و درود خدا بر او، فرمود: قلب احمق دردهان او،و

زبان عاقل در قلب او قرار دارد.

 

شعر« سها »

چه  خوش  گفت  آن  حکیم  فخر  عالم

  که     مولا  و  امام  شیعیان  است

زبان  مرد عاقل  در  ته  قلب

و  قلب  شخص  احمق  در  زبان است

 

 

حکمت  42 نهج البلاغه(از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

حكمت 42-يماري وپاك شدن گناهان(اخلاقي ، معنوي )

وَ قَالَ ع: لِبَعْضِ أَصْحَابِهِ فِي عِلَّةٍ اعْتَلَّهَا،جَعَلَ اللَّهُ

مَا كَانَ مِنْ شَكْوَاكَ حَطّاًلِسَيِّئَاتِكَ،فَإِنَّ الْمَرَضَ

لَا أَجْرَ فِيهِ، وَلَكِنَّهُ يَحُطُّ السَّيِّئَاتِ وَيَحُتُّهَا حَتَّ

الْأَوْرَاقِ،وَإِنَّمَا الْأَجْرُ فِي الْقَوْلِ بِاللِّسَان ِوَ الْعَمَلِ

بِالْأَيْدِي وَ الْأَقْدَام ،وَ إِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ    يُدْخِلُ

بِصِدْقِ النِّيَّةِ، وَالسَّرِيرَةِ الصَّالِحَةِ َمنْ يَشَاءُ مِنْ

عِبَادِهِ الْجَنَّةَو أقول صدق ع إن المرض لا أجر

فيه، لأنه ليس من قبيل مايستحق عليه العوض لأن العوض

يستحق على ما كان في مقابلة فعل الله تعالى بالعبد، من

الآلام و الأمراض وما يجري مجرى ذلك، و الأجر

والثواب يستحقان على ما كان في مقابلة فعل العبد،

فبينهما فرق قد بينه ع كما يقتضيه علمه الثاقب و

رأيه الصائب.

 Amirul    Momineen   (A.S.   said  to  a

companion during his sickness :   Allah

may  make  your  illness  a  means    for

writing  off  your  sins, because there  is

no reward for sickness but it erases sins

and  makes them fall like (dried) leaves:

Reward  lies in  saying   by  tongue  and

doing  something  with hands  and  feet.

Certainly  Allah , the Glorified   admits

into Paradise by virtue  of  truthfulness

  of   intention    and    chastity  of  heart ,

whomever He wishes from among

His people.

 و به يکى از يارانش که بيمار بود فرمود: خـدا آنچه را

کــه ازآن شکايت دارى (بيمـارى)مـوجب

کاستن گناهانت قرار داد، دربيمارى پاداشى

  نيست امّـا گنـاهان را ازبين مى‏برد، چـونان

برگ پايیزی می ریزد  ، و همانا  پاداش در

گفتاربه زبان،وکرداربادست‏ها وقدم‏هاست،

  خداى سبحان به خاطر نيّت راست،ودرون

پاک ، هرکس ازبندگانش  را که

بخواهدوارد  بهشت  خواهد کرد.  مى‏گويم:

(راست گفت امـام علـى عليه السّلام ، درود

خدا بر او بـاد ) کــه بيمارى پـاداشى ندارد،

بيمــارى از چيـزهـائى است کــه استحقـاق

عوض دارد، و عـوض دربـرابـررفتارخداوند

بزرگ است نسبت به بنده خود،درناملايمات

زندگى و بيمـارى‏ها و همانند آن ها، امّا اجر

وپاداش در بـرابـرکارى است که بنده انجام

مى‏دهـد. پس بين اين تفاوت است که امام

عليه السّلام آن رابا علم نافذ و رأى

رساى خود، بيان فرمود.

شعر« سها»

  فداي  همّت  آن یار  بی  همانندم

  كه  در ضمير  دلم ، در  تمام  عمر  بماند

 بپاس  درد و مريضي نداشت  پاداشي

جز آن كه برگ گناهم ز روي لطف تكاند

 

حکمت 43 نهج البلاغه(از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

حكمت 43-الگوهاي انساني

(فضائل اخلاقي يكي از ياران)(تاريخي، تربيتي)

 

وَ قَالَ ع: فِي ذِكْرِ خَبَّابِ بْنِ الْأَرَتِّ،  يَرْحَمُ اللَّهُ

خَبَّابَ بْنَ الْأَرَتِّ فَلَقَدْ أَسْلَمَ رَاغِباً،  وَ هَاجَرَ

طَائِعاًوَ قَنِعَ بِالْكَفَافِ وَ رَضِيَ عَنِ اللَّهِ وَ

عَاشَ مُجَاهِداً.

Amirul Momineen  ,  peace be  upon

him , said about Khabbab  bin  Aratt:

Allah may have  mercy  on  Khabbab

bin Aratt   since  he  accepted   Islam

willingly,  migrated   (from   Mecca )

obediently , remained  content   with

what sufficed him , was pleased with

Allah and lived the life of a Mujahid

(holy soldier) .

در ياد يکى از ياران، «خبّاب بن أرت» فرمود: خدا خبّاب بن

أرت«» را رحمت کند، با رغبت مسلمان شد، و از

روى  فرمانبردارى هجرت کرد،و با قناعت زندگى

گذراند، و از خداراضى بود، ومجاهد، زندگى کرد.

شعر«سها»

درود  و رحمت  حق  باد  بر مسلماني

كه در كمال خرد ، از خداي خشنود است

 

حکمت 44 نهج البلاغه(از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

حكمت 44- ارزش آخرت گرايي(اخلاقي )

 

وَ قَالَ ع : طُوبَى لِمَنْ ذَكَرَ الْمَعَادَ وَ عَمِلَ لِلْحِسَابِ،

وَ قَنِعَ بِالْكَفَافِ وَ رَضِيَ عَنِ اللَّهِ.

Amirul Momineen , peace be upon him

said  : Blessed is the  person who  kept  in

mind the next life, acted  so as to  be  able

to render account ;remained content with

what  sufficed him and remained  pleased

                                             with Allah .                 

و درود خدا بر او، فرمود: خوشا به حال کسى که به ياد

معاد باشد، براى حسابرسىِ قيامت کار کند، با

قناعت زندگى نمايد، و از خدا راضى باشد.

شعر« سها»

خوشا  کسی  که به  روز  معاد پابند است                 

 و صبح  روز حسابش  ، قرین لبخند  است

   همیشه  گنج   قناعت  به  زیر سر   دارد                   

 به  صد  بیان  و زبان  ، شاکر خداوند است

 

 

حکمت 45 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می داردجلد1)

 

 

حكمت 45- راه شناخت مؤمن و منافق     

 (اخلاقي، انسان شناسي، سياسي )

 

 وَ قَالَ ع:    لَوْ ضَرَبْتُ خَيْشُومَ الْمُؤْمِنِ بِسَيْفِي

هَذَا،عَلَى أَنْ يُبْغِضَنِي مَا أَبْغَضَنِي،وَ لَوْ صَبَبْتُ

الدُّنْيَا بِجَمَّاتِهَا عَلَى الْمُنَافِقِ ، عَلَى أَنْ يُحِبَّنِي

مَا أَحَبَّنِي ،  وَ ذَلِكَ أَنَّهُ قُضِيَ فَانْقَضَى عَلَى

لِسَانِ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ ص، أَنَّهُ قَالَ يَا عَلِيُّ لَا

يُبْغِضُكَ مُؤْمِنٌ وَ لَا يُحِبُّكَ مُنَافِقٌ

 

Amirul   Momineen   ,    peace   be   upon

him , said : Even if  I  strike the  nose of a

believer  with  this   my  sword  so that he

may hate me, he would  not hate   me and

even  if I pile all  the  wealth of the  world

before a hypocrite muslim   so that he may

love  me, he  will  not  love   me.   This  is

because    it  is  a   verdict   pronouned  by

the  tongue of the revered  Prophet( S.A.),

Allah may bless him and his descendants ,

as he said :"O"Ali  , a believer  will never

hate you  and   a  hypocrite   Muslim  will

never love you ."

 

و درود خدا بر او، فرمود:    اگر با شمشيرم بر بينى

مؤمن بزنم که دشمن من شود، با مـن دشمنى

نخواهد کرد، واگرتمام دنيا را به منافق ببخشم

تا مرادوست بدارد،دوست من نخواهد شد،واين

بدان جهت است که قضاى الهى جارى شد،و بر

زبان پيامبر امّى صلّى اللّه عليه و آلــه و سلّم

گذشت که فرمود:"اى على مؤمن تورا دشمن

نگيرد، ومنافق تو را دوست نخواهد داشت."

شعر« سها»                                                                                                          

 رسول حق ، به "علي" شاه لافتي   فرمود

 نیوش اين درحكمت ، تو با سر  افزاري

به دوستيّ تو مؤمن  ، هميشه  پابند است

  اگر به تیغه ي شمشير هم ، بر  او تازي

  منا فق از تو  نگوید ، كلامی  از خوبي

اگر تمام جهان هم، به پايش اندازي

                                                                                             

  

حکمت 46 نهج البلاغه(از کتاب  جرس فریاد می دارد جلد1)

 

حكمت 46 - ارزش پشيماني و زشتي غرور زدگي

(اخلاقي )

 

وَ قَالَ ع : سَيِّئَةٌ تَسُوءُكَ خَيْرٌ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ

حَسَنَةٍ تُعجِبُكَ.

 

Amirul Momineen , peace be upon

him , said : The sin that displeases you

is better  in the view  of  Allah than the

virtue which makes you proud .

 

و درود خدا بر او، فرمود: گناهى که تو را پشيمان کند

بهتر از کار نيکى است که تو را به خود پسندى

وا دارد.

شعر« سها»

غلام  اشك  پشیماني   از  گنا هانم

كه در رضايت حق ، از سرم غرور گرفت

 

حکمت 47 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد1)

 

حكمت 47 -شناخت ارزش ها

(اخلاقي )

 

 وَ قَالَ ع : قَدْرُ الرَّجُلِ عَلَى قَدْرِ هِمَّتِهِ وَ صِدْقُهُ

عَلَى قَدْرِ مُرُوءَتِهِ، وَشَجَاعَتُهُ عَلَى قَدْرِأَنَفَتِهِ وَ

عِفَّتُهُ عَلَى قَدْرِ غَيرَتِهِْ.

 

Amirul M

omineen   peace     be   upon

him , said :   The worth  of  a   man   is

according     to    his    courage  ,     his

truthfulness   is   according      to     his

 balance of     temper ,  his   valour    is 

according  to  his self –respect and his

chasteness is according to his sense of

shame .

 

و درود خدا بر اوفرمود:ارزش مرد به اندازه ي همّت

اوست، و راستگويى او به ميزان جوانمردى‏اش،

و شجاعت او به قدر ننگى است کــــه احساس

مى‏کند، و پاکدامنى اوبه اندازه ي غيرت اوست.

 

شعر«سها»

 

توفكر كرده اي  آدم ، چقدر مي ارزد ؟

بقـدر  همّت    و   اندازه اي كه مي ورزد

** 

علیّ  مرتضی ،  این  گونه   فرمود                   

خوشا آن کس که حق  اندیشه ی اوست

هر آن کس کاو جوانمردیش  بیش است                     

درستی و صداقت ، پیشه ی اوست

**

وجود   و  قدر  شجاعت   به  زور  و بازو  نیست

به  قدر نفرت  از ننگ  و  بازی  دنیاست

**

 مپرس  از  خط  دوران  ، که  پاکدامن  کیست                 

 که قدر و گوهر پاکی ، رهین غیرت هاست

 

 

حکمت 48 نهج البلاغه(از کتاب جرس فریاد می دارد جلد1)

 

حكمت 48-راز داري و پيروزي (اخلاقي ، سياسي )

 

وَ قَالَ ع : الظَّفَرُ بِالْحَزْمِ وَ الْحَزْمُ بِإِجَالَةِ الرَّأْيِ،

وَ الرَّأْيُ بِتَحْصِينِ الْأَسَرارِ.

 

Amirul Momineen (A.S. )   said :

Victory     is    by      determination ;

determination   is  by   revolving  of

thoughts  and thoughts are formed

by guarding secrets

و درود خدا بر او، فرمود  : پيروزى در دورانديشى،

و دورانديشى دربه کارگيرىِ صحيح انديشه،

و انديشه ي صحيح به راز دارى است.

شعر«سها»

توان   رسيد  به دروازه ها ي پيروزي

به  احتياط و تفکّر  ، به سايه ي تدبیر

بگير اين سخن نغز و گو كه مولا گفت

كه سِر بپوش و مكن  نزد هيچكس تفسير

 

حکمت 49 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد1)

 

حكمت 49-شناخت بزرگوار و پست فطرت

(اخلاقي،اجتماعي )

 

وَ قَالَ ع : احْذَرُوا صَوْلَةَ الْكَرِيمِ إِذَا جَاعَ

وََ اللَّئِيمِ إِذَا شَبِعَ.

 

Amirul   Momineen   (A. S.)    said :

Fear the attack of a noble when he is

hungryand  that of  an ignoble when

he is satiated .

و درود خدا بر او، فرمود: از يورش بزرگوار به هنگام

گرسنگى،وازتهاجمِ انسانِ پست به هنگام سيرى،

بپرهيز.

شعر « سها»

بپر هیز از دو كس در صحن گيتي              گر از    فرزانگان  نكته گيري

یکی از   گشنگیّ ،  شخص  والا              دگر از سفله در هنگام سيري

 

حکمت 50 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

حكمت 50-راه جذب دل ها(اخلاقي ، اجتماعي)

 

وَ قَالَ ع :  قُلُوبُ الرِّجَالِ وَحْشِيَّةٌ فَمَنْ تَأَلَّفَهَا

أَقْبَلَتْ عَلَيه

 

  Amirul  Momineen (A.S.) said

  Hearts of people are like wild

  beasts. They are attracted by

  him who shows affection

 towards them.

 

و درود خدا بر او، فرمود: دل‏هاى مردم گريزان است،

به کسى روى آورند که خوشرويي كند.

 

شعر« سها »

 دلم  آمد   ز  تو   رأفت   بگیرد                

 نه  از روی  گل ات ، آفت بگیرد

   محبّت کن تو با این صید وحشی                     

که  با  بوی  خوش ات  الفت بگیرد

 

حکمت 51 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

حكمت 51    قدرت و عيب پوشي(اخلاقي ، سياسي )

 

قالَ ع: عَيْبُكَ مَسْتُورٌ مَا أَسْعَدَكَ جَدُّكَ.

Amirul Momineen (A.S.) said : So long as your

position is good your defects remain covered

 

و درود خدا بر او، فرمود: عيب تو تا آن گاه که روزگار

با تو هما هنگ باشد، پنهان است.

 

شعر« سها »

اگر معایب  تو نزد  خلق  پنهان    است

رهین بخت بلندی است کز جهان داری

وگر  ز چهره   بر افتد  نقاب  این  عزّت

عیان شود همه زشتی که در نهان داری

حکمت 52 نهج البلاغه ( از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

حكمت 52-روش بر خورد با شكست خوردگان

(اخلاقي ، سياسي )

 

وَ قَالَ ع : أَوْلَى النَّاسِ بِالْعَفْوِ أَقْدَرُهُمْ عَلَى الْعُقُوبَةِ.

Amirul Momineen (A.S. ) said  : The most

capable of pardoning is he who is the most

powerful to punish .

 و درود خدا بر او، فرمود:سزاوارترين مردم به

عفوکردن،تواناترينشان به هنگام کيفر دادن است.

 

شعر « سها »

گزیده تر ز همه خلق آن توانمندی  است

که  در مقام  مجازات  عاشق  عفو است

 

حکمت 53 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

 

حكمت 53-شناخت جايگاه سخاوت و ايثار گري

(اخلاقي، اقتصادي، اجتماعي)

وَ قَالَ ع : السَّخَاءُ مَا كَانَ ابْتِدَاءً،  فَأَمَّا مَا كَانَ عَنْ

مَسْأَلَةٍ فَحَيَاءٌ وَ تَذَمُّمٌ.

Amirul Momineen (A.S.) said : Generosity

is that which is by one`s own initiative ,

because  giving  on  asking  is either by

way of self-respect or to avoid rebuke .

و درود خدا بر او، فرمود: سخاوت آن است که توآغازکنى،

زيراآنچه بادرخواست داده مى‏شود يا ازروى شرم

و يا از بيم شنيدن سخن ناپسند است.

 

شعر « سها»

خوش  است  آنکه  سخاوت  ز  عمق  جان  باشد

 که  بعد  خواهش  کس  ، ترس  از مذمّت هاست

 

حکمت 54 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

حكمت 54- ارزش هاي اخلاقي ( اخلاقي ، اجتماعي )

 

 وَ قَالَ ع : لَا غِنَى كَالْعَقْلِ وَ لَا فَقْرَ كَالْجَهْلِ،

 وَ لَا مِيرَاثَ كَالْأَدَبِ وَ لَا ظَهِيرَ كَا لْمُشَاوَرَةِ

 

Amirul Momineen (A.S. ) said : There is

no riches like wisdom,no destitution like

ignorance,no inheritance like refinement

and no support like consultation .

 

و درود خدا بر او، فرمود: هيچ ثروتى چون عقل،

وهيچ فقرىچون نادانى نيست.هيچ ارثى چون

ادب،و هيچ پشتيبانى چون مشورت نيست.

 

شعر «سها »

منال  و مالیه تنها  نشان  ثروت  نیست                

 که  هست برتر از آن عقل و کم نخواهد بود

 مکوش تا  به سر آری جهان به  نادانی                      

 که این بلای فزون  ، جز الم نخواهد  بود

 توئی که رهرو  میراث نسل انسانی                      

 بدان که  به ز ادب هم ، حشم نخواهد  بود

 گر اهل تجربه ای، همنشین  دانا باش                        

که در طریقت  این پیشه ، غم نخواهد بود

 

حکمت 55 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

حكمت 55-اقسام بردباري(اخلاقي )

 

وَ قَالَ ع : الصَّبْرُ صَبْرَانِ صَبْرٌ عَلَى مَا تَكْرَهُ

وَ صَبْرٌعَمَّا تُحِبُّ.

 Amirul  Momineen (A.S.) said : Patience

is of  two kinds , patience over what pains

 you, and patience against what you covet .

و درود خدا بر او، فرمود:شکيبايى دوگونه است:

شکيبايى برآنچه خوش نمى‏دارى وشکيبايى در

آنچه دوست مى‏دارى.

شعر « سها »

در انجام  دو خصلت صبر  باید

اگر خواهی خدا را در کف آری

یکی آن خوب ، کز او عارت آید

دگر ترک بدی  که دوست داری

 

حکمت 56 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

حكمت 56-تهيدستي و تنهايي(اخلاقي ، اجتماعي )

 

وَ قَالَ ع : الْغِنَى فِي الْغُرْبَةِ وَطَنٌ وَ الْفَقْرُ

فِي الْوَطَنِ غُرْبَةٌ.

Amirul Momineen(A.S.)said:With riches

a strange land is home land , while with

destitution even home land is a strange

land .

و درود خدا بر او، فرمود:ثروتمندىِ درغربت، چون

دروطن بودن، و تهيدستىِ در وطن ، غربت است.

شعر « سها »

غریبی معنی اش دور  از وطن نیست

غریب آن کس که محتاج خودی هاست

 

حکمت 57 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد1)

 

حكمت 57 -ارزش قناعت و خود كفايي(اخلاقي)

 

 وَ قَالَ ع : الْقَنَاعَةُ مَالٌ لَا يَنْفَدُ

 وقد روي هذا الكلام عن النبي (ص).

 

 Amirul Momineen (A.S.)said :  Contentment

  is a wealth that does not diminish . This saying

   has also been related from the Prophet , Allah may

bless him and his descendants .

و درود خدا بر او، فرمود: قناعت، ثروتى پايان ناپذير است.

(اين سخن از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم

 نيز نقل شده است).

 

شعر « سها »

شمار هر  زر و سیمی فنا شود روزی

بجز شمار قناعت  که گنج جاوید است

حکمت 58 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد1)

 

حكمت 58-توانگري و شهوت ها (اخلاقي )

 

وَ قَالَ ع :  الْمَالُ مَادّةُ الشَّهَوَاتِ.

Amirul Momineen (A.S.) said :

wealth is the root of passions .

و درود خدا بر او، فرمود: ثروت، ريشه ي شهوت ‏هاست.

شعر «  سها  »

نگويمت که تمكّن ، خلاف  آیین  است

ولي بهوش، كه از ريشه هاي شهوت هاست

 

حکمت 59 نهج البلاغه ( از کتاب جرس فریاد می دارد جلد1)

 

حكمت 59- ارزش تذكّر دادن اشتباهات

(اخلاقي ، اجتماعي )

وَ قَالَ ع : مَنْ حَذَّرَكَ كَمَنْ بَشَّرَكَ.

Amirul Momineen (A.S.) said Whoever

warns you  is like one who gives you

good tidings.

و درود خدا بر او، فرمود: آن که تو را هشدار داد،

چون کسى است که مژده داد.

شعر «  سها  »

كسي كه  از  بد چيزي ترا  بترساند

شبيه اوست كه دارد بشارت شادي

 

 

حکمت 60 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

 

حکمت 60-ضرورت كنترل زبان (اخلاقي ، تربيتي )

َو قَالَ ع :  اللِّسَانُ سَبُعٌ إِنْ خُلِّيَ عَنْهُ عَقَرَ.

Amirul Momineen (A.S.) said : The

 tongue is a beast : if it is let loose ,

it would devour .

و درود خدا بر او، فرمود: زبان تربيت نشده، درنده‏اى

 است که اگر رهايش کنى مى‏گزد.

شعر «  سها  »

زبان ز شیر غضبناک هم  درنده  تر  است

درد  جهان  به  درنگی ، گرش  رها سازی

 

 

حکمت 61 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

حكمت 61-شيريني آزار زن  

 (اخلاقي )

وَ قَالَ ع :  الْمَرْأَةُ عَقْرَبٌ حُلْوَةُ اللَّسْبَةِ.

Amirul Momineen (A.S.) said : Woman

 is a scorpion whose grip is sweet .

و درود خدا بر او، فرمود: نيش زن شيرين است.

شعر  «  سها  »

 حکیمی می سرود این بیت  گل بیز

که زن نیش است  و انکارش  خطا نیست

درست است  آنکه طعم نیش زهر است

ولی  نیش  زن  از این  مایه ها    نیست

 

حکمت 62 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

 

حكمت 62-روشِ پاسخ دادن به ستايش ها و نيكي ها

( اخلاقي ، اجتماعي )

وَ قَالَ ع : إِذَا حُيِّيتَ بِتَحِيَّةٍ فَحَيِّ بِأَحْسَنَ مِنْهَا ،

وَ إِذَا أُسْدِيَتْ إِلَيْكَ يَدٌ فَكَافِئْهَا بِمَا يُرْبِي

عَلَيْهَا، وَ الْفَضْلُ مَعَ ذَلِكَ لِلْبَادِئِ.

Amirul Momineen(A.S.) said :If you are

accosted  with greeting  ,   give better

greetings  in  return  .    If a hand of

help  is   extended  to  you   , do a

better favour in return, although

the credit would remain with

the commencer .

و درود خدا بر او ، فرمود : چون توراستودند، بهترازآنان

ستايش کن، وچون به تواحسان کردند، بيشترازآن

ببخش. به هر حال پاداش بيشتر از آنِ

 آغاز کننده است.

شعر  «  سها  »

لطف ها  کردی  و احسان  تو  مدیونم  کرد

 تا به  کی  پس  بدهم  دین و بدهکاری را !

 

حکمت 63 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1 )

 

حكمت 63-ارزش شفاعت (اخلاقي  ، اجتماعي )

وَ قَالَ ع : الشَّفِيعُ جَنَاحُ الطَّالِبِ.

Amirul Momineen (A .S.) said : The

interceder is the wing of the seeker .

و درود خدا بر او، فرمود: شفاعت کننده چونان

بال و پر در خواست کننده است.

شعر «  سها »

بر اوج شا خه ي طوبا   نظر توانم  داشت

اگر به بال شفاعت    ، دهي  تو   پروازم

 

حکمت64 (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

 

حكمت 64-غفلت دنيا پرستان (اخلاقي )

 وَ قَالَ ع :  أَهْلُ الدُّنْيَا كَرَكْبٍ يُسَارُ بِهِمْ وَ هُمْ نِيَامٌ.

Amirul Momineen (A .S. ) said :  The

people of the world are like travellers

who are being carried while  they are

asleep .

و درود خدا بر او، فرمود: اهل دنيا سوارانى در

 خواب مانده‏اند که آنان را مى‏رانند.

شعر «  سها  »

کسی  که  کار  جهانش  به  خواب    بسپارد

به  گرد قافله  با اضطراب  خواهد رفت

  وگر بکوشد  و بی  پیر   کاروان  ،  راند

 

حکمت 65(از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1(

 

 

حكمت 65-ترك دوستان و تنهايي

(اخلاقي ، اجتماعي ، تربيتي)

وَ قَالَ ع : فَقْدُ الْأَحِبَّةِ غُرْبَةٌ.

Amirul Momineen (A.S.) said : Paucity

of friends means strangeness .

ودرود خدا بر او، فرمود: از دست دادن دوستان

غربت است.

شعر«  سها  »

غربت  آن نیست که  از موطن  خود  دور شوی

غربت  آن است،  که  دور  از  رخ  یاران   باشی

 

حکمت 66( از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

 

حكمت 66-روشِ خواستن

( اخلاقي ، اجتماعي )

َ قَالَ ع : فَوْتُ الْحَاجَةِ أَهْوَنُ مِنْ طَلَبِهَا

 إِلَى غَيْرِ أَهْلِهَا.

Amirul Momineen (A.S.) said   :  To miss

what one needs is easier than to beg from

 an inappropriate person.

و درود خدا بر او، فرمود: از دست دادن حاجت بهتر از

درخواست کردن از نا اهل است.

شعر «  سها  »

اگر   به  حاجت  خود ، در هجوم  غم افتی

به  است زانکه به نا  اهل  ، حاجتت  افتد

 

حکمت 67 (از کتاب جرس فریاد می دارد جلر 1)

 

 

حكمت 67-ارزش ايثار اقتصادي

(اخلاقي ، اقتصادي )

وَ قَالَ ع : لَا تَسْتَحِ مِنْ إِعْطَاءِ الْقَلِيلِ،

فَإِنَّ الْحِرْمَانَ أَقَلُّ مِنْهُ.

Amirul Momineen (A.S.) said : Do not feel

ashamed for giving a little,because  refusal

is more little than that .

و درود خدا بر او، فرمود: از بخشش اندک شرم مدار

که محروم کردن، از آن کمتر است.

شعر«  سها  »

مدار شرم و وقا حت ز بخشش اندك

كه شرم  آن که نبيني  غم فقيران را

 

 

 

حکمت68 (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

حكمت 68-ره آورد عفّت و شكر گذاري

(اخلاقي ، اجتماعي)

وَ قَالَ ع : الْعَفَافُ زِينَةُ الْفَقْرِ وَ الشُّكْرُ زِينَةُ الْغِنَى.

Amirul  Mominee   (A.S.)  said : Charity

is the  adornment  of   destitution،  while

gratefulness (to Allah )is the adornment

of riches .

و درود خدا بر او، فرمود: عفّت ورزيدن زينت فقر،

و شکرگزارى زينت بى‏نيازى است.

شعر «  سها  »

بر آنچه كرده  نصيبت خـدا ، پذيرا  باش

كه حجب ،زينت فقر است وشكر ،دارايي

 

حکمت 69 (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

حكمت 69 -حفظ روح اميدواري

(اخلاقي )

وَ قَالَ ع : اِِذَا لَمْ يَكُنْ مَا تُرِيدُ فَلَا تُبَلْ مَا كُنْتَ.

Amirul Momineen (A.S.) said : If what

you aim at does not come about , then

 do not worry as to what you are .

و درود خدا بر او، فرمود: اگر به آنچه که مى‏خواستى

نرسيدى از آنچه هستى نگران مباش.

شعر «  سها  »

اگر کمی نرسيدي به آنچه مي جستي

بر آنچه حاليه داري، صبوروراضي باش

 

حکمت 70 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دازد جلد 1)

 

 

حكمت 70 -روانشناسي جاهل

(اخلاقي ، علمي )

وََ قَالَ ع : لَا تَرَى الْجَاهِلَ إِلَّا مُفْرِطاً أَوْ مُفَرِّطاً.

Amirul  Momineen  (A.S.)  said  : You

will not find an ignorant person but at

one extreme or the other .

و درود خدا بر او، فرمود: نادان را يا تندرو

يا کُند رو مى‏بينى.

شعر  «  سها  »

كسي كه در عملي تند رو و يا كند است

بِدان كه هر دو ز آموزه هاي ناداني ست

 

 

حکمت 71 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

 

حكمت 71 -نشانه ي كمال عقل

(اخلاقي )

وَ قَالَ ع  : إِذَا تَمَّ الْعَقْلُ نَقَصَ الْكَلَامُ.

Amirul  Momineen  (A . S. )  said  :  AS

intelligence increases, speech decreases.

و درود خدا بر او، فرمود: چون عقل کامل گردد،

سخن اندک شود.

شعر  «  سها  »

حديث بهتر از اين ،كس نجست در عالم

كه ميوه هرچه وزين گشت،شاخه پايين تر

هر آنچه بر سر عقل آيد آدمي ، در عمـر

خموشي اش به لب و ،شهد گفته شيرين تر

 

 

حکمت 72 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

 

حكمت 72-رابطه دنيا و انسان

(اخلاقي ، علمي )

وَ قَالَ ع  :الدَّهْرُ يُخْلِقُ الْأَبْدَانَ،  وَ يُجَدِّدُ الْآمَالَ

وَ يُقَرِّبُ الْمَنِيَّةَ، وَ يُبَاعِدُ الْأُمْنِيَّةَ مَنْ ظَفِرَ بِهِ

  نَصِبَ وَ مَنْ فَاتَهُ تَعِبَ.

Amirul Momineen (A.S.)  said  : Time

wears out  bodies, renews desires , brings

  death nearer, and takes  away aspirations .

Whoever is successful with it encounters

  grief and whoever misses its favours

also undergoes hardships .

و درود خدا بر او ، فرمود : دنيـا بدن‏ها را فـرسوده ،و

آرزوها را تازه مى‏کند،مرگ را نزديک وخواسته‏ها

را  دور ودراز مى ‏سازد،کسى که به آن دست يافت

خسته مى‏شود،وآن که به دنيا نرسيدرنج مى‏برد.

شعر «  سها »

جهان چیزی بجز دام  هوس نیست                در آن اعضای تن آلوده گردد

سراب و خواب و مرگ آرزوهاست                   کجا ؟  کی ؟ کس در آن آسوده گردد

اگرشدکامران کس  ، وای بر او                       وگر ناکام شد، فرسوده گردد

 

 

حکمت 73 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

 

حكمت 73-ضرورت خود سازي رهبران و مديران

(اخلاقي ، تربيتي ، مديريّتي )

 وَ قَالَ ع : مَنْ نَصَبَ نَفْسَهُ لِلنَّاسِ إِمَاماً ،  فَلْيَبْدَأْ

بِتَعْلِيمِ نَفْسِهِ قَبْلَ تَعْلِيمِ غَيْرِهِ، وَ لْيَكُنْ تَأْدِيبُهُ

بِسِيرَتِهِ قَبْلَ تَأْدِيبِهِ بِلِسَانِهِ،وَ مُعَلِّمُ نَفْسِهِ

 وَ مُؤَدِّبُهَاأَحَقُّ بِالْإِجْلَالِ،مِنْ

 مُعَلِّمِ النَّاسِ وَ مُؤَدِّبِهِمْ.

Amirul Momineen (A.S.)said  :  Whoever

places himself as  a leader of  the   people

should   commence   with  educating   his

own- self before educating others;and his

teaching should be by his own conduct

before  teaching  by  the  tongue . The

person  who teaches and instructs

his   ownself  is more entitled to

esteem  than he who teaches

and instructs

    others. 

و درود خدا بر او، فرمود :کسى که خود را رهبر مردم قرار

دهدبايد پيش ازآن که به تعليم ديگران پردازد، خود

را بسازد ،  وپيش از آن که به گفتارتربيت کند ، با

کردار تعليم  دهد،زيرا آن کس که خود را تعليم

دهد وادب کند سزاوارتربه تعظيم است ازآن

که ديگرى را تعليم  دهد.

وادب بياموزد.

 

شعر «  سها  »

كسي که آينه ي  ذات دیگران گردد

سزاست خود به فضيلت چو  انبيا  باشد

وگر  به   نیکی  گفتار  دم  زنَد هر   روز

هماره  در  عملش  ، پاک و بر ملا باشد

 

 

حکمت 74 نهج البلاغه ( از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

 

حكمت 74-ضرورت ياد مرگ

(اخلاقي )

وَ قَالَ ع: نَفَسُ الْمَرْءِ خُطَاهُ إِلَى أَجَلِهِ.

Amirul Momineen  (A. S. ) said:  

The breath of a man is a step

towards death .

و درود خدا بر او، فرمود: انسان با نفَسى که مى‏کشد،

قدمى به سوى مرگ مى‏رود.

شعر «  سها »

اين نفس ها كه شب  و روز به همراه توأند

هر نفس يك قدم آماده ي مرگت بكنند

 

حکمت 76 نهج البلاغه ( از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

حكمت 76-روشِ تحليل رويدادها

 

وَ قَالَ ع: إِنَّ الْأُمُورَ إِذَا اشْتَبَهَتْ اعْتُبِرَ آخِرُهَا بِأَوَّلِهَا.

 

Amirul   Momineen   (A . S. )   said : If

matters get mixed up,then the last ones

should be appreciated according to the

previous ones .

درود خدا بر او، فرمود: حوادث اگر همانند يکديگر بودند، آخرين

 را باآغازين مقايسه وارزيابى مى‏کنند.

شعر «  سها  »

بيا     و   از    گذر     روزگار   ، عبرت گير

 كه فتنه هاي جهان   ، صحنه ها ی   تكرارند

حکمت 77 نهج البلاغه ( از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

حكمت 77-دنيا شناسي (امام و ترك دنياي حرام) (اخلاقي)

 

ومِنْ خَبَرِ ضِرَارِبْنِ حَمْزَةَ الضَّبَائِيِّ،عِنْد َدخُولِهِ عَلَى معَاوِيَة،َ وَمَسْأَلَتِهِ لَهُ

عَنْ  أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ  ع   ، وَقال:  فَأَشْهَدُلَقَدرَأَيْتُه، فی بَعْضِ مَوَاقِفِهِ  و َقَدْأ

 رْخَى اللَّيْلُ سُد ُولَهُ  وَ هُوَ قَائِمٌ فِي مِحْرَابِهِ ، قَابِضٌ عَلَى  لِحْيَتِهِ ي

بتمَلْمََلْ تململ السَّلِيمِ ، وَ يَبْكِي   بُكَاءَ الْحَزِينِ وَ يَقول:  یا دُنْيَا  يَا دُنْيَا  إِليكَِ 

 عَنِّي أَ بِي تَعَرَّضْتِ ؟ أَمْ إِلَيَّ تشَوَّقْتِ ؟  لَا حَانَ حِينُكِ ! هَيْهَاتَ غُـرِّي غَيْرِي

 لَا حَاجَةَ لِي فِيكِ، قَدْ طَلَّقْتُكِ ثَلَاثاً لَارَجْعَةَ فيهَ ا فَعَيْشُكِ   قصِيروَخَطَرُكِ يَسِيرٌوَ

 أَمَلُكِ حَقِير. مِنْ قِلَّةِ الزَّادِ وَطُولِ الطَّرِيقِ،آه وَبُعْدِ السَّفَرِوَعَظِيمِ الْمَوْرِد.

 

It   is related that  when  Zerar  bin  Zamma

Zubabi  went  to  Muawiya   and   Muawiya

enquired from him bout Amirul  Momineen

(A. S .) ,he said,:  " I    stand   Witness   that

I have  seen  him on several occasions while

night  has spread and he was standing  in the

niche   (of the mosque)    holding   his beard

groaning  like  a  man bitten  by a snake and

weeping as a grieved man,saying  :O,  world,

O ,world !Get  away from me  .Why do  you

present   yourself to me ?   Or are you  eager

for me? You may   not get   that  opportunity

to   impress me.Deceive some  other  person.

                              I  have no concern with you. I have divorced

you thrice whereafter there is no  restitution.

                                Your life  is short ,your importance is little

                        and   your   liking is  humble . Alas  !  The

                          provision is little , the way   is  long , the

                             journey is far extending and the goal  is

 hard to achieve.

و درود خدا بر او ، فرمود :(ضرار بن ضمره ضبايى،یکی از ياران امام به شام رفت وبرمعاويه

وارد شد. معاويه از او خواست ازحالات امام بگويد، گفت على (ع) را در حالى ديدم که شب،

پرده‏هاى خود را افکنده بود ، و در محـراب ايستاده محاسن را  به دست گرفته چون مارگزيده

به خود مى‏پيچيد،و محزون مى‏گريست و مى‏گفت: اى دنيا اى دنياى حرام ازمن دور شو، آيا

براى من  خودنمـايى مى‏کنى يا شيفته من شده‏اى تاروزى در دل من جاى گيرى؟

هرگز مبادا غيرمرا، بفريب،که مرادرتو هيچ نيازى نيست، تورا سه طلاقه کرده‏ام،تا

باز گشتى نباشد،دوران زندگانى توکوتاه،ارزش تواندک، وآرزوىتو پست است.

آه از توشه اندک ،ودرازى راه، و دورى منزل، و عظمت روز قيامت!

 شعر«  سها  »

عروس عیش دنیا پر  فریب است            نگاه  از کید  او  مهجور  گردان

هر آنچه عرضه می دارد دروغ است        دل از دام دروغش   دور گردان

مپندار این  عجوزه آب  پاکی است        تن از نا پاکی اش مستور گردان

 دمی خوارش شدن ، هیهات ،هیهات    ز نور حق   دلت   پر نور گردان

 

حکمت 78 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

حكمت 78 -شناخت جايگاه جبر و اختيار (اعتقادي )

وَ مِنْ  كَلَامٍ لَهُ ع  لِلسَّائِلِ الشَّامِيِّ لَمَّا سَأَلَهُ -  أَ كَانَ مَسِيرُنَا إِلَى الشَّامِ  بِقَضَاءٍ

مِنَ اللَّهِ وقَدَر- بَعْدَ كَلَامٍ طَوِيلٍ هَذَا مُخْتَارُهُ وَ يْحَكَ لَعَلَّك ظَنَنْتَ قَضَاءً  لَازِماً وَ

 قَدَراً حَاتِماً،وَلَوْ كَانَ ذَلِك كَذَلِكَ لَبَطَلَ الثَّوَابُوَ الْعِقَابُ، وَسَقَطَ الْوَعْدُ وَ الْوَعِيدُ،

 إِنَّ اللَّهَ  سُبْحَانَهُ  أَمَرَ عِبَادَهُ  تَخْيِيراً وَ نَهَاهُمْ تَحْذِيراً،وَكَلَّفَ يَسِيراً وَ لَمْ يُكَلِّفْ

عَسِيراً،  وَ َعْطَىعَلَى الْقَلِيلِ كَثِيراً وَلَمـْ يُعْصَ مَغْلُوباً وَلَـمْ يُطَعْ ، مُكْرِهاً وَلَمْ

 يُرْسِلِ الْأَنْبِيَاءَ لَعِباً-وَلَمْ يُنْزِلِ الْكُتُبَ لِلْعِبَادِعَبَثاً،وَلَاخَلَقَالسَّمَاوَاتَِ الْأَرْضَ وَمَا

 بَيْنَهُمَا بَاطِلًا-ذلِكَ ظَنّ الَّذِينَ و كَفَرُوا فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ  كَفَرُوا مِنَ النَّارِ.

 

   A man enquired from Amirul Momineen :

"was  our   going to fight against the  Syrian

destined  by Allah " !   Amirul    Momineen

gave  a    detailed  reply  a  selection    from

which is hereunder :Woe to you . You  take

it   as  a   final   and   unavoidable     destiny

( according to which we are bound to  act ).

If it  were  so , there  would  have  been   no

question  of  reward  or   chastisement   and

there would have been  no sense in  Allah`s

promises or warning . (On the other hand )

Allah, the glorified , has ordered His people

to act by free will and  has cautioned  them

and  refrained  them  (from  evil ) .

He has placed easy obligation on them   and

has not put heavy obligations.He gives them

much (reward) in return for little    (action ).

He is disobeyed , not    because   he is  over-

  powered. He is obeyed but not  under  force .

He didn`t send prophets just for fun .He did

not   send down   the    Book for  the  people

without  purpose .   He  did  not   create   the

  skies , the  earth  and  all  that is  in between

them for nothing .  And He created  not  the

heavens and  the earth in  vain. "That is  the

imagination of those who   disbelieve ;  then

woe to those who disbelieve  because  of the

fire". (Quran 38:27 )

 

 ودر جواب مردى شامى : (کـه پرسيد آيا رفتن مابه شام،  به قضـا وقـدرا لهى

 است  ، امـام  با  کلماتی طولانى پاسخ  داد کـه  بـرخى از آن را  بـرگـزيديم ).  

 فرمود: واى بر تو شايد قضـاءِ لازم، و قـدَرِ حتمى را گمان کرده‏اى اگر  چنين

بود، پاداش وکيفر،بشارت وتهديد الهى، بيهوده بود.خداوند سبحان بنـدگان خود

 را فرمان داد در  حالى کـه اختيار دارند ،ونهى فرمود تا بترسند، احکام آسانى

راواجب کرد،وچيزدشوارىرا تکليف نفرمود،وپاداش اعمال اندک را فراوان

 قرارداد. بانافرمانى بندگان ، مغلوب نخواهد  شد ، وبا اکراه  و اجبار اطاعت

 نمـى‏شود ، و  پيامبـران را بـه شوخى نفرستاد، و فـرو فرستادن  کتب آسمانى

 براى بنـدگان بيهوده نبود، وآسمان وزمين وآنچه را که  در ميانشان  است بى‏

هـدف   نيافريد . اين پندار کسانى است که  کافر شدند  و  واى از آتشى که  بر

 کافران است.

شعر «  سها  »

 مگو  که   محور   و  سير جهان عبث   بوده ست

که        هر   ثواب   و عقابی       کتابتی     دارد

و نيست      از    سر    اجبار    ،  هر قضا  و قدر

که   امر ، ا  مر  و  ،  ترا  نهی    ، حكمتي   دارد

 

 

حکمت 79 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

حكمت 79 - ارزش حكمت وبي لياقتي منافق(علمي ، معنوي )

وَ قَالَ ع :خُذِ الْحِكْمَةَ أَنَّى كَانَتْ  ، فَإِنَّ الْحِكْمَةَ تَكُونُ فِي صَدْرِ الْمُنَافِقِ فَتَلَجْلَجُ

 فِي صَدْرِهِ،  حَتَّى تَخْرُجَ ََفتَسكُنَ إِلَى صَوَاحِبِهَا فِي صَدْرِ الْمُؤْمِنِ:

Amirul Momineen (A.S.) said : Take wise points

from wherever they may

 be because  if a wise saying is in the bosom of

 a  hypocrite   muslim it 

 flutters  till it comes out  and settles with others

  of its own category in

 the bosom of the belivere

 

و درود خدا بر او، فرمود: حکمت راهرکجاکه باشد، فراگير،گاهى

 حكمت درسينه ي منافق است و

بى‏تابي كند تا بيرون آمده و باهمدمانش درسينه ي مؤمن آرام گيرد.

شعر  «  سها  »

نوشته   بر  در  دروازه ی   جهان   پندی           

 که شاخ  دانش  فرزانگان  تنومند   است

نیوش حکمت  اگر راوی اش منافق هست          

 که این خصیصه ،پسندیده ی خداوند است

حکمت 80 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می داردجلد 1)

 

حكمت 80-مؤمن و ارزش حكمت(علمي ، معنوي)

وَ قَالَ ع : الْحِكْمَةُ ضَالَّةُ الْمُؤْمِنِ،  فَخُذِ الْحِكْمَةَ وَ لَوْ مِنْ أَهْلِ النِّفَاقِ.

Amirul Momineen (A.S.)   said : A  wise saying

 is a lost article of the

believer . Therefore get wise sayings even

though from people of

hypocracy  

و درود خدا بر او، فرمود: حکمت گمشده ي مؤمن است، حکمت را

 فراگير هر چند از منافقان باشد.

شعر «  سها  »

بجوي    حكمت   اگر  در كف   منـافق ها  ست

که این خصیصه هم از ، جلوه های دانایی ست

حکمت 81 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می داردجلد 1)

 

حكمت 81- ميزان ارزش انسان ها (اخلاقي ، معنوي )

 

وَ قَالَ ع: قِيمَةُ كُلِّ امْرِئٍ مَا يُحْسِنُهُ قال الرضي و هي الكلمة التي لا تصاب لها قيمة،

و لا توزن بها حكمة و لا تقرن إليها كلمة

 

Amirul  Momineen  (A.S.) said  : The worth

 of every

 man is by his attainments

و درود خدا بر او، فرمود  : ارزش هر کس به  مقدار دانايى و

تخصّص اوست.(اين از کلماتى است

که قيمتى براى آن تصوّر نمى‏شود، و هيچ حکمتى هم سنگ

 آن نبوده و هيچ سخنى،

والايى آن را ندارد)

شعر «  سها  »

ارزش و قيمت هركس به توانمندي اوست

اي دل از خواب گران خيز كه كاري بكنيم

 

حکمت 82 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

حكمت 82- ارزش هاي والاي انساني (اخلاقي )

 

 

وَ قَالَ ع :أُوصِيكُمْ بِخَمْسٍ ، لَـوْ  ضَرَبْتُمْ  إِلَيْهَا آبَاطَ الْإِبِلِ لَكَانَتْ  لِذَلِكَ أَهْلًا ،  لَا يَرْجُوَنَّ

أَحدٌ مِنْكُمْ إِلَّا رَبَّهُ وَلَا يَخَافَنَّ إِلَّا ذَنْبَهُ ، وَ لَا يَسْتَحِيَنَّ أَحَدٌ مِنْكُـمْ إِذَاسُئِلَ عَمَّا لَايَعْلَُم،أَنْ

يَقُولَ لَا أَعْلَـمُ ، وَ لَا يَسْتَحِيَنَّ أَحَـدٌ إِذَا لَمْ يَعْلَمِ الشَّيْ‏ءَ أَنْ يَتَعَلَّمَـهُ، وعَلَيْكُــْم  بِالصَّبْرِ

فَإِنَّ الصَّبْرَمِنَ الْإِيمَانِ كَالرَّأْسِ  مِنَ الْجَسَدِ،وَ لَا خَيْرَ فِي جَسَدٍ لَا رَأْسَ مَعَه،  وَ لَا فِـي

إِيمَانٍ لَا صَبْرَ مَعَهُ. 

Amirul Momineen ( A. S.)   said :   I   impart

 to you five things  in  search  of  which  if  you

drive  your camels fast , you would  find  them

worth it  . No one  of  you  should  repose hope

save in Allah ;  no one of you should   fear any

thing    save    his   sin  ;  no  one   should   feel

 ashamed  of saying , I  do not know , when  he

is asked a matter which he does not know  ; no

one  should feel  ashamed  of  learning a  thing

that he does not know and you should  practice

endurance ,  because  endurance   for belief   is

 like      the head for the body ,  so  that  just   as

  there is no good  in   a  body  without  the head ,

   there is no  good in  belief   without   endurance .

 

و درود خدا بر او، فرمود: شما را به پنج چیـز سفارش مى‏کنم که اگر

براى آنها شتران راپرشتاب برانيد و رنج سفر را تحمّل کنيد سزاوار است:

 کسى ازشما جز به پروردگارخود اميدوارنباشد، وجز ازگناه خـود نترسد ،

واگرازيکى سؤال کـردند و نمى ‏داند، شرم نکند و بگويد نمى‏دانم، وکسى

درآموختن آنچه نمى‏داند شرم نکند، وبرشما باد شکيبايى ،که شکيبايى،

ايمان را چون سر است بـر بدن و ايمانِ بدون شکيبايى چونان بدنِ بى‏سر،

 ارزشى ندارد.

شعر «  سها  »

ببند چشم طمع بر دو دست  و كيسه ي خلق

كه جز به لطف خدا ، بر كسي اميدي نيست

****

مترس از دهن شير و بل بترس از خويش

كه وحشتي  به جهان ، بد تراز گناهان نيست

***

اگر ز پاسخ چيزي تو نا توان ماندي

حيا و شرم مدار و بگو " نمي دانم "

***

ترا به جرم ندانستن عيب و عاري نيست

به كس ترا چه خجالت ، گرش فرا گيري

***                                                                                                                                                                  

   به  كارها  همه  صبر و  شكيب  پيشه كنيد

كه صبرمثل  سر است  و تن اش همان ايمان

حکمت 83 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد1)

 

حكمت 83 -روش بر خورد با چاپلوسان (اخلاقي ، تربيتي )

وَ قَالَ ع : لِرَجُلٍ أَفْرَطَ فِي الثَّنَاءِ عَلَيْهِ وَ كَانَ لَهُ مُتَّهِماً أَنَا دُونَ مَا تَقُولُ وَفَوْقَ مَا فِي نَفْسِكَ.

Amirul Momineen  (A.S.)  said  :  about a man who

 praised him much , although he did not admire him.

"I am below what you express and  above what you

feel in your heart  

و درود خدا بر او،:(به شخصى که درستايش او افراط کرد،وآنچه دردل

 داشت نگفت)فرمود:

من کمتر ازآنم که بر زبان آوردى، و برتر از آنم که در دل دارى.

شعر «  سها  »

بيا ،  به  گوشه ي    قلبت  مرا  گرامي دار

كه وصف نوك زبانت سزاي چون من نيست

حکمت 84 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

حكمت 84 -مردم پس از جنگ ها (سياسي ، نظامي )

وَ قَالَ ع  :بَقِيَّةُ السَّيْفِ أَبْقَى عَدَداً وَ أَكْثَرُ وَلَداً.

Amirul   Momineen  (A .S .) said :The survivors of

a battle are large in number and have large progeny  

 

و درود خدا بر او، فرمود: باقى ماندگان شمشيروجنگ، شمار شان با دوام‏تر، و

فرزندانشان بيشتر است.

شعر «  سها  »

به  خط  خون  بنويسيد  بر     بقاي    شرف

كه نسل از پس شمشير ،  جاودانه تر  است

 

 

حکمت 85 نهج البلاغه ( از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

 حكمت 85 -پرهيز از ادّعاي علمي (علمي، اخلاقي )

وَ قَالَ ع: مَنْ تَرَكَ قَوْلَ لَا أَدْرِي أُصِيبَتْ مَقَاتِلُهُ.

 

Amirul Momineen (A.S.) said : Whoever gives up

 saying " I do not know meets destruction 

  و درود خدا بر او، فرمود: کسى که ازگفتنِ«نمى‏دانم» روى گردان است،

 به هلاکت و  نابودى مى‏رسد.

  شعر «  سها  »

 مكوش تا بنمايي که  عالم    دهري

 كه گاه لفظ "نمي دانم "عالمانه تراست

جکمت 86 نهج البلاغه(از کتاب جرس فریاد می دارد جلد1)

 

حكمت 86 -برتري تجربه ي پيران از قدرتمنديِ جوانان (اخلاقي ، تجربي )

وَ قَالَ ع : رَأْيُ الشَّيْخِ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ جَلَدِ الْغُلَامِ، وَ رُوِيَ مِنْ مَشْهَدِ الْغُلَامِ.

 

Amirul Momineen (A.S.) said : I love

the opinion  of an  old man  more  than

the determination  of a  young man ; or

according  to  another   version  ,  more

than the martyrdom of a young man  

و درود خدا بر او، فرمود: انديشه ي پير در نزد من ازتلاش

 جــوان خوشايندتر است. (و نقل

 شده که تجربه پيران ازآمادگى رزمى جوانان برتراست)

 شعر «  سها »

غلام گفته و تدبیر نغز  پيرانم

كه پندشان ، به دو صد مرد جنگجو ، ارزد

حکمت 87 نهج البلاغه(از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

  حكمت 87-ارزش استغفار (طلب بخشش از خدا )(اخلاقي ، معنوي )

  وَ قَالَ ع: عَجِبْتُ لِمَنْ يَقْنَطُ وَ مَعَهُ الِاسْتِغْفَارُ.

 

Amirul  Momineen (A .S .)   said  : I wonder

about  the

  man   who  loses hope   despite possibility

of seeking

forgiveness  

  و درود خدا بر او، فرمود:درشگفتم ازکسى که مى‏تواند

 استغفار کند و نااميد است.

   شعر « سها  »

  توئي كه مأمن غفران    به پيش    رو داري

  چرا ز توبه ي  بدهاي خويش  ، نوميدي ؟

 

حکمت 88 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد 1)

 

حكمت 88-دو عاملِ ايمنيِ مسلمين ( اخلاقي ، معنوي )

امانان في الارض وَحَكَى عَنْهُ أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ الْبَاقِرُ ع   أَنَّهُ قَالَ:

كَانَ فِي الْأَرْضِ  أَمَانَانِ مِنْ عَذَابِ اللَّهِوَ قَدْ  رُفِعَ أَحَدُهُمَا فَدُونَكُـمُ الْآخَـرَ فَتَمَسَّكُوا  بِهِ،

 أَمَّا الْأَمَانُ الَّذِي رُفِعَ فَهُوَ رَسُولُ اللَّهِ ص، وَ أَمَّا الْأَمَانُ الْبَاقِي  فَالِاسْتِغْفَارُ  قَالَ اللَّهُ تَعَالَى،

 وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَ أَنْتَ فِيهِم، وَما كانَ اللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَ هُمْ  يَسْتَغْفِرُونَ قال الرضي، و هذا

 من محاسن الاستخراج   و لطائف الاستنباط.     

Ali-al- Baqir ,   peace be   upon    bo Imam  Abu  Jafar 

  Mohammad

binth of them , has   related      from  Amirul Momineen

(A.S.) that

he said :   There were two sources  of deliverance 

 from  the Divine

punishment , one  of   which   has been raised  up,

while the   other

is  before   you  .   You should    therefore  adhere

to it.The source 

deliverance which  has   been   raised  up    is  

  the   prophet  of

Allah  (May  He bless   him  and his descendants ) .

while the source

 of deliverance  that  remains is seeking  of  

 forgiveness .   Allah 

the   glorified  has said ," And God  is not

to  chastise

 them while you are  among  them , nor is God

 to chastise them

while yet  they seek forgiveness ."

 

و درود خدا بر او، فرمود  : ( امـام   باقر عليه السّلام ازحضرت

   امير المؤمنين عليه السّلام نقل فرمود) : دوچيزدرزمين مايه ي

 امان ازعذاب خدابود: يکى از آن دو برداشته شد ، پس ديگـرى را

دريابيد وبدان چنگ زنيد، امّا امانى که  برداشته شد رسول خدا

صلّى اللّه عليه و آله وسلّم بود، و امـان باقى مانده، استغفار

کـردن است، که خداى بزرگ  به رسول خدا فرمود: «خدا آنان را

عذاب نمى‏کنددرحالى که تو درميـان آنانـى، و عذابشان نمى‏کند تا آن

  هنگام کـه استغفار  مـى‏کنند» (اين روش استخراج نيکوترين  

لطايف معنى، ظرافت سخن ازآيات قرآن است).

شعر «  سها  »

جهـــان نه جاي درنگ است ، دیگران رفتند

خوش است، گر كه تو حظّی در اين سرا بكني

به هست و راه محمّد (ص) توان سعادت يافت

سزاست نيمه شبي هم ، خدا   خدا  بكني

حکمت 89 (از کتاب جرس فریاد می داردجلد1)

 

حكمت  89-راه اصلاح دنيا و آخرت (اخلاقي ، تربيتي ، اجتماعي )

وَ قَالَ ع :مَنْ أَصْلَحَ مَا بَيْنَهُ وَ بَيْنَ اللَّه، أَصْلَحَ اللَّهُ مَا بَيْنَهُ  وَ بَيْنَ النَّاسِ،

 وَ مَنْ أَصْلَحَ  أَمْرَآخِرَتِه أَصْلَحَ اللَّهُ لَهُ أَمْرَدُنْيَاهُ، وَمَنْ كَانَ لَهُ مِنْ نَفْسِهِ 

 وَاعِظٌ،  كَانَ عَلَيْهِ مِنَ اللَّهِ حَافِظٌ.

 Amirul  Mominee (A. S.)said :  If a

man  behaves  properly  in   matters

between  himself  and   Allah ,  then

Allah   keeps   proper   the    matters

between him  and other  people, and

    if a man keeps proper his  affairs  of

 the next life, then Allah keeps proper

   for   him  the  affairs  of   this  world .

  Whoever  is a preacher for himself is

و درود خدا بر او، فرمود:کسى که ميان خود وخدا اصلاح کند، خداوند ميان او

 و مردم را اصلاح خواهد کرد، و کسى که امور آخرت را اصلاح کند، خـدا 

 امور دنياى او را اصلاح خواهد کرد،وکسى که ازدرون

 جان واعظى دارد، خدا را بر او حافظى است.

شعر «  سها  »

اگر تو  با  خدايت يار گردي

جهانی  برتو  رام و دوست  سازد

  وگر اصلاح  سازي  کار   فردا

به كامت    هر چه   را نيكوست سازد

تو با نفس   درون چون   واعظي باش

كه از  تو   هرچه  ميل   اوست  سازد

 

 

 

حکمت 90 نهج البلاغه (ازکتاب جرس فریاد می دارد 1)

 

حكمت 90  -شناخت عالِم آگاه ( علمي ، اعتقادي )

وَ قَالَ ع: الْفَقِيهُ كُلُّ الْفَقِيهِ مَنْ لَمْ يُقَنِّطِ النَّاسَ مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ،

 وَ لَمْ يُؤْيِسْهُمْ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ وَ لَمْ يُؤْمِنْهُمْ مِنْ مَكْرِ اللَّهِ.

 

Amirul Momineen (A.S.) said : A perfect

 jurist of Islam is he

 who does not  let  people  lose   hope  from

   the mercy of

Allah , does not make him despondent of 

 Allah`s kindness and

does  not  make  him  feel  safe   from

Allah`s punishment 

و درود خدا بر او، فرمود : فقيه کامل کسى است که مردم را از

آمرزش خدا مأيوس ،وازمهربانى اونوميد نکند،وازعذاب ناگهانى

 خدا ايمن نسازد.

شعر  «  سها     »

فقیه  آن کس  که هم  در وعظ و تفسیر                   

کند   جمع   خماران   ،  مست   توحید

دهد   پیغام    رحمت   بر   همه   خلق                

 نسازد  کس  ،  ز لطف  دوست  نومید

 

حکمت 91 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد 1)

 

حكمت 91 - راه درمان روان (روانكاوي، روانشناسي باليني ) (  علمي ، اخلاقي )

 وَ قَالَ ع : إِنَّ هَذِهِ الْقُلُوبَ تَمَلُّ كَمَا تَمَلُّ الْأَبْدَانُ فَابْتَغُوا لَهَا طَرَائِفَ الْحِكَمِ.

 

Amirul Momineen(A.S.)said:These hearts

get dejected as the

   bodies  get dejected : so look for  beautiful

   wise sayings for

  them

 

و درود خدا بر او، فرمود: همانا اين دل‏ها همانند بدن‏ها افسرده مى‏شوند،

پس براى شادابى دلها، سخنان زيباى حکمت آميز را بجوييد.

 شعر «  سها  »                                 

دلم از نيش سخن هاي حسودانه گرفت

  کو بياني كه دل تنگ مرا شاد كند  !

حکمت 92 نهج البلاغه (از کتاب جرس فریاد می دارد 1)

  

حکمت 92-والا ترين دانش(علمي ، تربيتي )

وَ قَالَ ع :  أَوْضَعُ الْعِلْمِ مَا وُقِفَ عَلَى اللِّسَان، وَ أَرْفَعُهُ مَا ظَهَرَ فِي الْجَوَارِحِ وَ الْأَرْكَانِ.

Amirul Momineen (A.S.)said :The most

humble knowledge   is that  which remains

 on the  tongue  and  the   most

honourable one is that which manifests

 itself  through  ( action 

 of )  limbs  and organs of the body

و درود خدا بر او، فرمود: بى‏ارزش‏ترين دانش، دانشي است که بر سرزبان است،

 و برترين علم، علمى است که در اعضا و جوارح آشکار است.

شعر «  سها  »

هر كه چرخاند  زبان ، گفته ي او دانش نيست

دانش آن است كه ثبت است  در اعضاي  وجود

 

حکمت 93 نهج البلاغه(از کتاب جرس فریاد میدارد1)

 

حكمت 93- فلسفه ي آزمايش  ها (اخلاقي ،‌اجتماعي )

 وَ قَالَ ع :لَا يَقُولَنَّ أَحَدُكُمْ  اللَّهُمَّ إِنِّي  أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْفِتْنَةِ ، لِأَنَّهُ لَيْسَ أَحَدٌ إِلَّا

 وَ هُوَ مُشْتَمِلٌ عَلَى فِتْنَةٍ،وَلَكِنْ منِ‏اسْتَعَاذَ فَلْيَسْتَعِذْ مِنْ مُضِلَّاتِ الْفِتَنِ ، فَإِنَّ اللَّهَ

 سُبْحَا نَهُ يَقُولُ، وَاعْلَمـُوا أَنَّما أَمْوالُكُمْ وَ أَوْلادُكُمْ فِتْنَةٌ،وَمَعْنَى  ذَلِكَ  أَنَّهُ

 يَخْتَبِرُهُمْ، بِالْأَمْـوَالِ وَ الْأَوْلَاد  ِلِيَتَبَيَّنَ السَّاخِطَ  لِـرِزْقِهِ ، والـرَّاضِيَ بقِسمه

 وَ إِنْ كَانَ  سُبْحَانَهُ أَعْلَمَ  بِهِمْ مِنْ أَنْفُسِهِمْ،وَ لکِن لِتَظْهرَالْأَفْعَالُ الَّتِي بِهَا

 يُسْتَحَقُّ الثَّوَابُ وَ الْعِقَابُ،  لِأَنَّ بَعْضَهُمْ  يُحِبُّ الذُّكُورَ يَكْرَهُ وَ الْإِنَاثَ، وَ

 بَعْضَهُمْ يُحِبُّ تَثْمِيرَالْمَالِ وَ يَكْرَهُ انْثِلَامَ الْحَال.

Amirul Momineen (A.S.) said :None of 

 you should  say, O, Allah ,I seek your

 protection  from  trouble  ,  because 

  there   is no one who is not  involved  in 

 trouble   ,  but whoever seeks Allah`s  protection

  he  should seek  it  from the misguiding  trouble

because Allah says : And  know you !  That  your

 wealth   and your children  are  a

temptation, (Quran 8:28 )and its  meaning 

 is  that He  tries  you with  wealth  and 

progeny in order to distinguish one 

 who  is  displeased with his livelihood form the

one who is happy with what he has  been  given .

 Even though Allah knows   them  

more than they know themselves yet 

He does   so to let them perform actions with

which they earn reward or punishment

 because some of  them  like  to have males

 and dislike to have females , and some

 like to amass wealth ,and dislike adversiTY 

و درود خدا بر او،فرمود: فردى از شما نگويد: خدايا ازفتنه به تو پناه مى‏برم،

 زيــرا کسى نيست كــه در فتنه‏اى نباشد، لکن آن که مى‏خواهد به خداپناه

بَرد،از آزمايش‏هاى گمراه کننده پناه ببرد، همانا  خداىسبحان مى‏فرمايد:

«بدانيدکه اموال و  فرزندان شما فتنه شمايند» معنـى اين آيه آن است که

خـدا انسان‏ها را با اموال وفرزندانشان مى‏آزمايد، تا آن کس که از روزى خود

ناخشنود، وآن که   خرسند است، شناخته شوند،

گرچه خداوندبه احوالاتشان از خودشان آگاه‏تراست،تا کردارى که استحقاق

پاداش يا کيفر دارد آشکارنمايد، چه آن که بعضى

مـردفرزندپسررادوستدارندوفرزنددختررا نمى‏پسندند،وبعضى ديگـرفراوانى

 امـوال را دوست دارند واز کاهش سرمايه نگرانند.

شعر «  سها  »

اي که از گردش اين چرخ زمان بي خبري                 

روز و شب ها همگی ،محنت فرداي توأند

بر خود وكرنش و تعظيم كسان غرّه مباش                         

کاینهمه ، بازي و  بازيچه ي  حالاي    توأند

خانه و همسر  و اولاد  ، ترا گرچه نکوست                              

 ليك اينها   ،  همگي  فتنه ي دنیای  تو أند

آزمون   است عزيزا –نکند    فاش      شود                                

که منال  و  زر  نا سفته ،  خـداهاي  توأند !

 

حکمت 94(از کتاب جرس فریاد می داردجلد 1)

 

حكمت 94-شناخت نيكي ها و خوبي ها (اخلاقي ، تربيتي )

   وََ سُئِلَ  عَنِ الْخَيْرِ  مَا هُو ؟  فَقَالَ لَيْسَ  الْخَيْرُ أَنْ يَكْثُرَ مَالُكَ وَوَلَدُكَ وَ

لَكِنَّ الْخَيْرَأَنْ يَكْثُر عِلْمُكَ،  وَأَنْ  يَعْظُمَ حِلْمُكَ  وَ أَنْ تُبَاهِيَ النَّاسَ بِعِبَادَةِ 

رَبِّكَ، فَإِنْ أَحْسَنْتَ حَمِدْتَ اللَّهَ وَإِنْ أَسَـأْتَ اسْتَغْفرْتَ اللَّهَ، وَ لَا خَيْرَفِي الدُّنْيَا

 إِلَّا لِرَجُلَيْنِ،رَجُلٍ أَذْنَبَ ذُنُوباًفَهُوَ يَتَدَارَكُهَا   بِالتَّوْبَةِ،  وَ رَجُلٍ يُسَارِعُ فِي الْخَيْرَاتِ،

  

Amirul   Momineen  (A.S.)  was   asked what is

   good  and  he  replied  :  Good   is not that

your wealth   and   progeny should

be much, but good is that your  knowledge

should be much , your forbearance  

shouldbe great , and that   you   should  vie   with

other people in worship of Allah . 

If you do good deeds you thank Allah,

 but  if you commit evil you seek

forgiveness of Allah

In this world good is for two persons

  only the man who commits  sins but rectifies

 them by repentance and the man who

hastens towards good actions  

(ازامام پرسيدند"خيرچيست" ؟

فرمود:  خوبى آن نيست  کـه مال و  فرزندت بسيار شود، بلکه خيــر

 آن است  کـــه   دانش تو فراوان، و بردبارى تو بزرگ و گـران  مقدار

 باشد، و در پرستش پروردگار درميان مردم  سرفراز باشى، پس اگر کار

 نيکى انجام دهي شکرخدا به جا آورى، واگربد کردى از خدا آمرزش

خواهى. در دنيــا جز براى دو  کس خير نيست.يکى گناه کارى که

 با توبه جبران کنـد، و ديگر نيکوکارى کـه در کارهاى نيکو شتاب ورزد.

    شعر « سها  »

    كسي كه  در شب  و روزش  خداي بشناسد                     

   به  علم  کوشد و این  چند  روزه  کم  خوابد

  دو كس ز  خیر جهان   بهره  مي تواند   برد                            

 كه   خوب  معني   این   خاکدانه    در     يابَد

يكی   نموده   گناهي   ،  كــه سخت  با    توبه                          

  ز قید  هــــر چه  گناهان  خـويش     رو  تابَد

    دگــــر سخیّ    خدا    همّت    نکـو    كاري                              

  که عشق ورزد     و    در  كار نيك    بشتابد

 

حکمت 95 نهج البلاغه(از کتاب جرس فریاد می دارد جلد 1)

 

 

حكمت 95 -تقوي و ارزش اعمال (اخلاقي )

وَ قَالَ ع :  لَا يَقِلُّ عَمَلٌ مَعَ التَّقْوَى وَ كَيْفَ يَقِلُّ مَا يُتَقَبَّلُ. 

Amirul Momineen (A.S.) said :Action 

 accompanied by fear of Allah does not   fall short ,

 and  how can a thing fall short that

 has been accepted  

و درود خدا بر او، فرمود: هيچ کارى با تقوا اندک نيست، و

چگونه اندک است آنچه که پذيرفته شود.

شعر«  سها  »

به  يك  اشاره   تواني    دل    خدا  بردن

كه هيچ غمزه به تقوا ، قليل و اندك نيست

 

حکمت 96 نهج البلاغه(از کتاب جرس فریاد می داردجلد 1)

 

حكمت 96- ارزش علم و بندگي (اخلاقي ، علمي )

َ قَالَ ع:  إِنَّ أَوْلَى النَّاسِ بِالْأَنْبِيَاء أَعْلَمُهُمْ بِمَا جَاءُوا بِهِ، ثُمَّ تَلَا :"إِنَّ أَوْلَى النّاسِ بِإِبْراهِيمَ

 لَلَّذِينَ اتَّبَعُوهُ،وَهذَا النَّبِيُّ وَالَّذِينَ آمَنُوا"الْآيَةَ،  ثُمَّ قَالَ إِنَّ وَلِيَّ مُحَمَّدٍ مَنْ أَطَاعَ اللَّهَ وَ إِنْ

بَعُدَتْ لُحْمَتُهُ،وَ إِنَّ عَدُوَّ مُحَمَّدٍمَنْ عَصَى اللَّه وَ إِنْ قَرُبَتْ قَرَابَتُهُ.

Amirul   Momineen (A.S.)  said  :The Persons  

most attached to the prophets are those   who

  know most   what   the prophets have brought  .

Then  Amirul Momineen  recited the   verse 

" Verily of men the  nearest  to   Abraham , are

 surely those who followed him and this Our)

 prophet ( Mohammad) and those

who believe "  (Quran 3: 68)."Then  he said  :

 The friend of Mohammad  is he who obeys Allah,

even  though  he may have  no  blood  relationship ,

and the enemy of Mohammad  is  he whodisobeys 

 Allah even though he mayhave near   kinship  

و درود خدا بر او، فرمود: نزديک‏ترين مردم به پيامبران،داناترين آنان است، 

به آنچه که آورده‏اند .سپس اين آيه را تلاوت فرمود:«همانا نزديک‏ترين مردم

 به ابراهيم آنانندکه پيرواوگرديدند، ومؤمنانى که به اين پيامبر خاتم پيوستند» .

(سپس فرمود) دوست محمّد صلّى اللّه عليه و آله وسلّم کسى است که خدا را

اطاعت کند هرچند پيوند خويشاوندى او دور باشد، و دشمن محمّد صلّى اللّه

عليه وآله وسلّم کسى است که خدا را نافرمانى کند،

هر چند خويشاوندِ نزديک او باشد.

شعر«  سها  »

اي كه خواهي به جهان ، سرور و سرمَد باشي                

شرطش اين است  كه خود در ره احمد باشي

از  دل  و باطن  تو ، موج   زند   ابراهيم                     

وز لب و گفته وکردار ، محمّد( ص) باشي

 

 

حکمت 97

 

حكمت 97- ارزش يقين( اخلاقي ، اعتقادي )

وَ سَمِعَ (ع) رَجُلًا مِنَ الْحَرُورِيَّةِ يَتَهَجَّدُ وَ يَقْرَأُ،  فَقَالَ نَوْمٌ عَلَى يَقِينٍ خَيْرٌ مِنْ صَلَاة فِي شَكٍّ.

Amirul  Momineen  heard  a  Kharijite  saying 

  mid-night    prayer  and  reciting Quran,then he said:

Sleeping in the sta of  firm belief  is better  ۰raying  in

 the state of doubtfulness۰  

و درود خدا بر او، (وقتی صداى مردى ازحروراء را شنيد که نماز شب مى‏خواند

 وقرآن تلاوت مى‏کرد) فرمود:خوابيدن همراه با يقين، برتر از نماز گزاردن

 با شک و ترديد است.

شعر «  سها  »

مخوان   نماز    اگرت   در   رکوع    ترديدي

كه خواب خفته به از اين نماز با شك است

 

 

 

حکمت 98

 

حكمت 98 -ضرورت عمل كردن به روايات (  علمي، اجتماعي، تربيتي )

 وَ قَالَ ع:  اعْقِلُوا الْخَبَرَ إِذَا سَمِعْتُمُوهُ  عَقْلَ

رِعَايَةٍ لَا عَقْلَ رِوَايَةٍ،فَإِنَّ رُوَاةَ الْعِلْمِ كَثِيرٌ

وَ رُعَاتَهُ قَلِيلٌ.

Amirul Momineen (A. S.) said  : When you

 hear  a tradition, test it  according  to the 

criterion of  intelligence  not  that  of  mere  

 hearing   because    relaters    of knowledge are

 numerous but those whoguard it are few

و درود خدا بر او، فرمود: چون روايتى را شنيديد، آن را بفهميدو

عمل کنيد،نه بشنويد ونقل کنيد،زيرا راويان علم فراوان، و عمل کنندگان

 آن اندکند.

شعر«  سها  »

به وعظ و پند خدا پيشه گان عمل بايد

" وگرنه هر كه تو بيني سخن وري داند"

 

جرس فریاد می دارد (جلد 1)حکمت 99

 

حكمت 99-تفسير اِنّالِلّه  وَاِنّا اِلَيهِ راجِِعوِن

( علمي ، تفسيري، اعتقادي )

وَ سَمِعَ رَجُلًا يَقُولُ،  إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ، فَقَالَ( ع) إِنَّ قَوْلَنَاإِنَّا لِلَّهِ إِقْرَارٌ

عَلَى أَنْفُسِنَا  بِالْمُلْكِ، وَ قَوْلَنَا وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ، إِقْرَارٌ  عَلَى أَنْفُسِنَاِ بالْهُلْكِ

Amirul Momineen ( A.S. )  heard   a  man recite ,

"Verily we are God`s and verily  to

him shall we return." (Quran 2:156)

 Then he said  : our saying   " Inna   Lillahe "  

(verily we are God`s) is an   admission  of

 His Mastery over us and our  saying  " wa

Inna ilahi rajoon "  (and   verily  to    Him shall 

 we  return  is   an  admission of   our

being mortal .

ترجمه :و درود خدا بر او، (شنيد که شخصى گفت اِنّا للّه وَ اِنّا اِلَيهِ راجِعون)  .

فرمود: اين سخن ما کـه مى‏گوييم« ما همه ازآن  خداييم» اقرارى است به بندگى،

 و اينکه مى‏گوييم «بازگشت ما به سوى او است» اعترافى  است به نابودى خويش.

شعر «  سها  »

هر  آن  که در پي " انّا لللّه " هست

يقين ز بندگي اش،در كمال خشنودي ست

وآنكه پیرو  معناي " راجعون "    باشد

بدان كه نزد خدا ، معترف  به نابودي ست

حکمت 100 نهج البلاغه ( از کتاب جرس فریاد می دارد (جلد 1)

 

حكمت 100 -روش مناجات كردن( معنوي )

وَ قَالَ ع: وَ مَدَحَهُ قَوْمٌ فِي وَجْهِهِ،  فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنَّكَ أَعْلَمُ بِي مِنْ نَفْسِي،  وَ أَنَا أَعْلَمُ

بِنَفْسِي مِنْهُمْ،اللَّهُمَّ اجْعَلْنَا خَيْراًمِمَّا يَظُنُّونَ وَ اغْفِرْ لَنَا مَا لَا يَعْلَمُونَ 

Some people    praised   Amirul Momineen (A.S.)

 in his face , then

he said : My Allah ! You know me better

than   myself ,   and I  know

myself more then they know .  My Allah

make  us better   than  what

they think   and   forgive  us  what

they do not know

 

ترجمه :درود خـدا بر او ،  (آنگاه کـه گروهی او راستايش کردند فرمود:) بارخدايا تو مرا از

خودم بهتر مى‏شناسى،ومن خود را بيشتراز آنان مى‏شناسم،خدايا مرا از آنچه اينان

مى‏پندارند، نيکوترقرارده، و آنچه راکه نمى‏دانند بيامرز 

شعر «  سها  »

الهی  خداي  من و  ماندنی

خـدايي  که   دانا  به  ذات  مني

خـدايي كه جان و تنم ، دست  توست

تمام  دلم   محو  و  پابست  توست

مرا  با  خودت  ، يار و  پابند  كن

  کمی   بهتر از آنچه  گویند  ،كن

ببخشا مرا ، از   خدائي     خويش

و  از آنچه  مردم   ندانند   ، بيش